گزند » . « 1 »
وَ قالُوا إِنَّا كَفَرْنا بِما أُرْسِلْتُمْ بِهِ وَ إِنَّا لَفِي شَكٍّ مِمَّا تَدْعُونَنا إِلَيْهِ مُرِيبٍ
مشركان ترديد كردند و يا در صداقت پيامبران خود ابراز ترديد نمودند ؛ زيرا پيامبران ، آنان را فراخوانده بودند كه به حق و عدالت و نيز ترك ستم و باطل ، متعهّد باشند . و اين ابراز ترديد ، در قديم و جديد ، منطق انسانهاى فرصتطلب است . اينان چيزى را كه ديروز قبول داشتند ، امروز انكار مىكنند و برعكس . رمز اين منطق در لابهلاى سودهاى كلان نهفته است ، چرا كه آنها اين سودها را در هرجا كه باشد همراهى مىكنند .
قالَتْ رُسُلُهُمْ أَ فِي اللَّهِ شَكٌّ فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ .
آرى ، شگفتآور نيست كه آنان در جايى كه بايد ايمان بياورند ، ترديد كنند و در جايى كه بايد ترديد كنند ، ايمان بياورند ، زيرا آنها وجود آفرينندهء خود و يگانگى او را انكار كردند و به سنگها ايمان آوردند و آنها را پرستيدند ، در حالى كه اين سنگها با دستان خود ايشان تراشيده شده و سگان و گرگها بر آنها ادرار مىكردند .
يَدْعُوكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِنْ ذُنُوبِكُمْ .
چقدر بزرگوار و بردبار است خداوند كه بندگانش را فرامىخواند ، تا آنان را مورد آمرزش و رحمت خويش قرار دهد و آنان از او روى برمىتابند و به سوى چيزى روى مىآورند كه نه به آنها زيان مىرساند و نه سود !
وَ يُؤَخِّرَكُمْ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى .
خداوند در مجازات شما شتاب نمىكند ، بلكه به شما مهلت مىدهد ، تا به رشد و هدايت بازگرديد .
قالُوا إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا بَشَرٌ مِثْلُنا .
اين سخن ، سطح فكرى مشركان را مشخّص مىكند و اينكه آنان معتقدند مردم عادى هرچند به بالاترين درجهء اخلاص ، راستگويى و فداكارى برسند ، شايستگى رهبرى و رسيدن به مقامهاى بلند را ندارند .
تُرِيدُونَ أَنْ تَصُدُّونا عَمَّا كانَ يَعْبُدُ آباؤُنا .
چه ، پدران آنان برايشان ، از خداوند عزيزترند و تقليد از اين پدران ، در گمراهى سزاوارتر است از فرمانبردارى خدا در هدايت ؛ حتّى اگر پدرانشان چيزى را درك نكنند و راه به جايى نبرند .
فَأْتُونا بِسُلْطانٍ مُبِينٍ
پيامبران با دلايل روشن و معجزاتى كه نشانگر راستگويى
هامش
( 1 ) . آل عمران ( 3 ) آيهء 119 .