تفسير
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً .
وقتى كه بدترين سخن ، دروغ بستن بر آفريده باشد ، پس چگونه خواهد بود دروغ بستن بر آفريدگار ؟ دروغ بستن بر خداوند مصداقهايى دارد كه برخى از آنها عبارتند از : آفريدن شريكان و شفيعان ، حلال و حرام كردن ، بدون آنكه دليلى از كتاب و سنّت وجود داشته باشد و غارت و چپاول [ اموال ديگران ] به نام آزادى و دموكراسى .
أُولئِكَ يُعْرَضُونَ عَلى رَبِّهِمْ .
« اولئك » اشاره است به كسانى كه دروغ مىبندند و اينكه آنان به زودى در قيامت به منظور بازپرسى نگهداشته و گفتار و كردارشان بر خدا عرضه مىشود .
وَ يَقُولُ الْأَشْهادُ هؤُلاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلى رَبِّهِمْ أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ .
البتّه خداوند به گواهان نياز ندارد ؛ زيرا به هرچيزى دانا و بر هرچيزى تواناست و برطبق علم و عدالت خود حكم مىكند و با كلمهء : « كن ؛ باش » آن را به مورد اجرا مىگذارد . امّا گواهى فرشتگان ، پيامبران و گواهى زبانها ، دستها و پاهاى تكذيبكنندگان و گمراهان ، بدان سبب است كه اندوه گناهكاران افزايش يابد و آنان يقين پيدا كنند كه هيچگونه دليل و بهانهاى كه بدان پناه آورند ندارند و نمىتوانند از لعنت و عذاب خدا فرار كنند .
الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ يَبْغُونَها عِوَجاً وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ كافِرُونَ .
اين آيه ، ستمكارانى را كه خدا آنان را لعنت كرده است بيان مىكند و شرح مىدهد . آنان كسانى هستند كه مردم را از يكتاپرستى و ايمان به روز قيامت بازمىدارند و با شرك و كفر نسبت به روز بازپسين فريبشان مىدهند .
أُولئِكَ لَمْ يَكُونُوا مُعْجِزِينَ فِي الْأَرْضِ .
چگونه آنها مىتوانند از عذاب خدا فرار كنند ، در حالى كه اگر خدا بخواهد ، جنبندهاى بر روى زمين باقى نخواهد گذارد .
وَ ما كانَ لَهُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِياءَ ،
حتّى بتهايى كه به خدايى گرفته بودند و آنها را مىپرستيدند و عالمان و راهبانى كه