باشد به خاطر تخفيف ، نظير « هند » . خطاب در « اجعلوا » و « اقيموا » براى موسى و برادرش و پيروان آنهاست . خطاب در « بشّر » براى موسى است . لام در « ليضلّوا » براى بيان عاقبت مىباشد . « فلا يؤمنوا » عطف است بر « ليضلّوا » و ميان اين دو ، جملهء دعائيه است . « لا تتّبعانّ » ، « لا » ناهيه و فعل مبنى بر فتح مىباشد ؛ چون به نون تأكيد متصل شده و محلّ آن مجزوم است .
تفسير
فَما آمَنَ لِمُوسى إِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِنْ قَوْمِهِ عَلى خَوْفٍ مِنْ فِرْعَوْنَ وَ مَلَائِهِمْ أَنْ يَفْتِنَهُمْ .
پس از آنكه موسى عليه السّلام عصا را افكند و خداوند با دست او حق را در برابر ديد همگان آشكار كرد ، جادوگران و تعداد زيادى از مردم ايمان آوردند . امّا پيش از افكندن عصا ، تنها جوانان بنى اسرائيل به موسى عليه السّلام ايمان آورده بودند ؛ زيرا جوانان از هرقومى كه باشند ، به هرچيز تازهاى علاقه دارند . آنان به موسى عليه السّلام ايمان آوردند ، لكن در عين حال از فرعون و سران بنى اسرائيل مىترسيدند كه مبادا آنها را زير فشار قرار دهند و عذابشان كنند ، تا از دين خود برگردند . عدّهاى از يهوديان كه وضع موجود را به نفع خود مىدانستند ، با فرعون توطئه مىكردند و او را عليه مستضعفان قوم خود يارى مىنمودند . وضع اينان همانند وضع يك عدّه از پيروان ديگر اديان در هرزمان و مكان است .
وَ إِنَّ فِرْعَوْنَ لَعالٍ فِي الْأَرْضِ ؛
يعنى فرعون يك انسان ستمگر و بيدادگر است .
وَ إِنَّهُ لَمِنَ الْمُسْرِفِينَ ؛
ظلم و ستم او حدّ و مرزى نمىشناسد .
وَ قالَ مُوسى يا قَوْمِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُسْلِمِينَ .
موسى عليه السّلام جز حق ، چيزى ندارد و فرعون همهچيز دارد ، جز حق . او بر كسانى كه به موسى ايمان آوردهاند ، تسلّط دارد ، آنان را مىآزارد و شكنجه مىدهد . از اينرو ، موسى عليه السّلام به طرفداران خود گفت : من و شما جز اينكه به خدا اعتماد كنيم و به وعدهاش كه پايان كار از آن پرهيزكاران است ، اطمينان داشته باشيم ، نيرويى نداريم كه جلو سركشى و