ستم فرعون را بگيريم . بنابراين ، اگر شما در حقيقت فرمانبردار دستورات خدا هستيد ، كار را به او واگذار كنيد . در اينجا موسى عليه السّلام سه ويژگى را براى آنان يادآورى كرد : 1 . ايمان ؛ يعنى باور قلبى . 2 . اسلام ، كه مراد از آن در اينجا ، تسليم شدن در برابر فرمان خداست . 3 . توكّل ؛ يعنى اخلاصمندى و سپردن كارها به خداى يگانه و هركس كه اين سه ويژگى را داشته باشد ، خدا با او همراه خواهد بود .
فَقالُوا عَلَى اللَّهِ تَوَكَّلْنا ؛
كارمان را به خدا واگذار كرديم ؛ زيرا او حالت و مصلحت ما را بهتر مىداند و بر هرچيزى تواناست .
رَبَّنا لا تَجْعَلْنا فِتْنَةً لِلْقَوْمِ الظَّالِمِينَ .
مراد از ستمگران در اينجا كافران ؛ يعنى فرعون و قوم اوست ، امّا مقصود از فتنه ، عذاب و معناى جمله اين است : خدايا ، ما را مورد شكنجهء آنان قرار مده .
وَ نَجِّنا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكافِرِينَ .
مراد از كافران ستمگران است ؛ يعنى فرعون و قوم او كه بر بنى اسرائيل ستم كردند . مراد از نجات در اينجا ، رهايى از ستم و فشار فرعونيان است . بنابراين ، آيه ، تفسيرى براى ماقبلش است .
وَ أَوْحَيْنا إِلى مُوسى وَ أَخِيهِ أَنْ تَبَوَّءا لِقَوْمِكُما بِمِصْرَ بُيُوتاً ؛
يعنى از مصر بيرون نرويد و در آن باقى بمانيد و خانههايى براى بنى اسرائيل مهيّا كنيد تا در آنها پناه گيرند .
وَ اجْعَلُوا بُيُوتَكُمْ قِبْلَةً .
اين خطاب براى موسى و برادرش و پيروان آن دو است . برخى مىگويند : معناى اين جمله ، چنين است : خانههايتان را روبهرو و در يك سمت قرار دهيد ؛ يعنى همه در يك محل سكونت كنيد . اين تفسير از تفسير خانهها به مسجدها بهتر است بدين معنا كه خانههايتان را مسجد قرار دهيد . دليل بهترى آن است كه خانهها غير از مسجدهاست ؛ زيرا مسجد ، تنها براى عبادت و خانه براى سكونت است .
وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ ؛
زيرا نماز رمز اخلاص به خداوند و باعث گرد آمدن دلها بر يك احساس است .
وَ بَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ ؛
يعنى مؤمنان را به رهايى از چنگال فرعون و اطرافيانش در دنيا و به بهشت در آخرت مژده ده . خداوند در اينجا ، خطاب را تنها به موسى عليه السّلام اختصاص داده ؛ زيرا او در رسالت اصل و هارون