ترس و وحشت ، از جنگ صرفنظر مىكردند و با كسانى كه خواستار جنگ مىشدند به مخالفت برمىخاستند كه در اين صورت ، پيروزى اولياى خدا بر دشمنان او تحقق پيدا نمىكرد .
وَ لكِنْ لِيَقْضِيَ اللَّهُ أَمْراً كانَ مَفْعُولًا ؛
لكن خداوند مقرر داشت كه اين برخورد ، بدون تعيين وقت صورت گيرد ، تا ارادهء او ، كه همان قدرت يافتن دين و خوار شدن مشركان است ، به وقوع بپيوندد .
لِيَهْلِكَ مَنْ هَلَكَ عَنْ بَيِّنَةٍ وَ يَحْيى مَنْ حَيَّ عَنْ بَيِّنَةٍ .
مراد از
« مَنْ هَلَكَ »
كسانى است كه كافر شدهاند و مراد از
« مَنْ حَيَّ »
كسانى است كه ايمان آوردهاند و معنا آيه اين است : خداوند در روز بدر ، اولياى خود را پيروز و دشمنانش را مغلوب كرد تا اين امر ، حجت قطعى براى كافران و دليل آشكار براى مؤمنان باشد .
سؤال : ظاهر آيه نشاندهندهء آن است كه هركس با حق بجنگد ، شكست خواهد خورد ، با اينكه مىبينيم ، در بسيارى از موارد ، باطل بر حق غلبه پيدا مىكند ؟
پاسخ : خداوند پيش از وقوع جنگ ، به مسلمانان علىرغم اندك بودن تعداد و تجهيزات آنان وعدهء پيروزى داد ؛ زيرا در آيهء 7 مىگويد : « آنگاه كه خدا به شما وعده داد كه يكى از آن دو گروه به دست شما افتد » و به اين وعدهء خود وفا كرد و از اين طريق معجزهاى براى محمّد صلّى اللّه عليه و آله تحقق پيدا كرد ؛ زيرا در حالى كه همهء دلايل و نشانهها از شكست مسلمانان حكايت مىكرد ، او به پيروزى آنان خبر داد . بهعلاوه ، چنانكه در آيهء 9 آمده است ، مسلمانان را فرشتگان يارى مىكردند و نيز همانطور كه در آيهء 17 آمده ، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مشتى از خاك و يا شن را برگرفت و به سوى مشركان پرتاب كرد .
تمام اين رويدادها ، معجزههاى آشكارى بود كه به دست حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله در روز جنگ بدر ، پديدار گشت و مراد از حجت و گواه بر زيان كافران و به نفع مؤمنان همين معجزات است و نه صرف پيروزى ؛ به بيان ديگر مقصود از بينه در آيه ، خبر دادن از پيروزى پيش از وقوع آن است و نيز كارهاى خارق العادهاى كه پيش از جنگ اتفاق