قالَ يا مُوسى إِنِّي اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسالاتِي وَ بِكَلامِي فَخُذْ ما آتَيْتُكَ وَ كُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ .
پس از آنكه موسى در پيشگاه آفرينندهاش زارى كرد ، خدا نعمتهاى خود به وى را ، كه بزرگترين آنها نبوت است ، يادآور شد . مراد از واژهء
« النَّاسِ »
در آيه ، مردم زمان موسى است ؛ زيرا خدا مىگويد :
« بِرِسالاتِي »
؛ يعنى تو را به پيامهاى خود برگزيدم ، در حالى كه خدا پيش و پس از موسى افراد زيادى را به عنوان پيامبران خود برگزيده است . امّا اينكه موسى را به سخن گفتن اختصاص داده ، دليلى بر برترى او نيست ؛ زيرا اگر اين امر نشاندهنده فضيلت و برترى باشد ، همانا فرستادن جبرئيل به سوى آخرين فرستادگان و سرور پيامبران [ - حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله ] بىچونوچرا بالاترين و برترين درجه فضيلت است .
وَ كَتَبْنا لَهُ فِي الْأَلْواحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَوْعِظَةً وَ تَفْصِيلًا لِكُلِّ شَيْءٍ .
مراد از الواح ، تورات است ؛ زيرا همو بود كه خدا آنرا بر موسى عليه السّلام فروفرستاد و در آن هرگونه اندرز و تفصيل هرچيزى است .
« كُلِّ شَيْءٍ »
واژهاى است عام و مقصود از آن خاص مىباشد و آن عبارت است از : آنچه به موضوع رسالت مربوط مىشود ؛ يعنى اندرزها و حكمتها و اصول عقيده نظير ايمان به خدا و پيامبر او و روز قيامت و نيز احكام شرعى همچون حلال و حرام . بنابراين ، سخن خدا :
مَوْعِظَةً وَ تَفْصِيلًا
بيان و تفسير است براى اين سخن خدا :
« مِنْ كُلِّ شَيْءٍ » ؛
زيرا مراد از تفصيل ، بيان احكام شرعى است .
فَخُذْها بِقُوَّةٍ ؛
يعنى نگهبان تورات باش و با نيّت راستين بدان عمل كن .
وَ أْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوا بِأَحْسَنِها .
هرچيزى را كه خدا در كتاب خود فروفرستاده باشد نيكوست ؛ لكن برخى نيكوتر مىباشد . خدا مىفرمايد : « هركس بر شما ستم كند - سپس مىگويد : - نيكى كنيد كه خدا نيكوكاران را دوست دارد » . « 1 » و نيز مىگويد : « . . . و هر زخمى را قصاصى است و هركه از قصاص درگذرد ، گناهش را كفارهاى خواهد بود » . « 2 »
هامش
( 1 ) . بقره ( 2 ) آيهء 194 - 195 .
( 2 ) . مائده ( 5 ) آيهء 45 .