آنچه نياز دارند ، يعنى امور دينشان راهنمايى كند . خدا به او وعده داد كه اين كتاب را پس از سى شب بر او فروخواهد فرستاد و عمل فروفرستادن آن در ده شب ادامه پيدا خواهد كرد . بنابراين ، مجموع مدّت وعده و مدّت فروفرستادن چهل شب مىشود كه خداوند در اينجا آنرا به تفصيل و در آيهء 51 از سورهء بقره به اجمال بيان كرده است .
در آنجا مىفرمايد :
« وَ إِذْ واعَدْنا مُوسى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً » .
وَ قالَ مُوسى لِأَخِيهِ هارُونَ اخْلُفْنِي فِي قَوْمِي وَ أَصْلِحْ وَ لا تَتَّبِعْ سَبِيلَ الْمُفْسِدِينَ .
وقتى موسى [ به ميقات ] رفت ، برادرش هارون را به عنوان جانشين خود در ميان بنى اسرائيل تعيين كرد و به او سفارش كرد كه به اداره و اصلاح امور آنان بپردازد و به سرشت آنها ، كه همانا تمايل به تباهى است ، به او هشدار داد ؛ چراكه در همين گذشتهء بسيار نزديك بود كه آنان به پرستش بتها گرايش پيدا كردند و موسى عليه السّلام به آنها فرمود : شما قومى نادان هستيد ، چنانكه در آيهء 138 بيان شد . هارون با كمال ميل اندرز را پذيرفت ، چنانكه مرئوس از رئيس اندرزگو و امين خود مىپذيرد .
وَ لَمَّا جاءَ مُوسى لِمِيقاتِنا .
وقتى موسى عليه السّلام به ميعادگاهى آمد كه خداوند آنرا براى دادن كتاب تورات تعيين كرده بود .
وَ كَلَّمَهُ رَبُّهُ ؛
و پروردگارش از آن سوى پرده با او سخن گفت : « هيچ بشرى را نرسد كه خدا جز به وحى يا از آن سوى پرده با او سخن گويد . يا فرشتهاى مىفرستد » . « 1 »
قالَ رَبِّ أَرِنِي أَنْظُرْ إِلَيْكَ ؛
گفت : اى پروردگار من ! بنماى تا در تو نظر كنم . برخى از علما مىگويند : موسى رؤيت خدا را براى خودش تقاضا نكرد ، بلكه آنرا به جهت قومش خواست . اين نظريه با سخن موسى منافات دارد كه گفت : « تو منزهى . به تو بازگشتم » . در هرصورت ، موسى عليه السّلام رؤيت پروردگار را خواه براى خودش خواه براى قومش ، درخواست كرد و از ديدگاه ما هيچ ايرادى در اين درخواست وجود ندارد ؛ زيرا روح انسان در جستجوى موجود و غير موجود است ؛ به ويژه در
هامش
( 1 ) . شورى ( 42 ) آيهء 51 .