فَأَنْجَيْناهُ وَ أَهْلَهُ إِلَّا امْرَأَتَهُ كانَتْ مِنَ الْغابِرِينَ .
مراد از اهل لوط كسانى هستند كه به او ايمان آوردند ، خواه از خويشاوندانش باشند و خواه نباشند . « غبر » به معناى مضى ( گذشت ) و نيز به معناى بقى ( باقى ماند ) مىآيد و در اينجا معناى اخير مراد است ؛ يعنى همسر لوط همچنان همراه كافران باقى ماند و لوط هنگامى كه با اهل خود به سبب فرار از عذاب در نيمهء شب بيرون رفت همسرش را با خود نبرد ؛ زيرا وى منافق بود و با مشركان عليه شوهرش توطئه مىكرد . برخى مىگويند : نام او واهله بود .
خداوند فرمود :
« مِنَ الْغابِرِينَ »
و نفرمود : « من الغابرات » ، از باب غلبه دادن مردان بر زنان ؛ زيرا كسانى كه خدا آنان را هلاك كرد از هر دو گروه بودند .
اينچنين ، زن لوط گرفتار عذابى گرديد كه مشركان گرفتار شدند ؛ زيرا وى از زمرهء آنان بود و نزديكى و پيوند او با پيامبر خدا هيچ فايدهاى براى او نداشت . در حديث آمده است : « انسان به همراه كسى است كه او را دوست دارد » .
وَ أَمْطَرْنا عَلَيْهِمْ مَطَراً .
خداى سبحان عذابى را كه بر آنان فروفرستاد بيان مىكند كه اين عذاب نوعى باران بود ؛ امّا بارانى از سنگ و نه از آب ؛ چنانكه در آيهء 81 از سورهء هود آمده است : « . . . و بر آن شهر بارانى از سنگهايى از سجّيل پىدرپى فرو باريديم كه بر آنها نشان پروردگارت بود و چنين عذابى از ستمكاران دور نيست » .
تفصيل اين قضيه ، به خواست خدا ، در جاى خود خواهد آمد .
فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ ؟
سرنوشت گناهكاران عذابى دردناك است و خردمند كسى است كه از ديگران پند گيرد .
سؤال : در آيات پيشين ، هركدام از نوح ، هود و صالح ، قومش را به پرستش خداى يكتا فراخواند ؛ امّا لوط در اين آيات ، قوم خود را به خوددارى كردن از گناه فرا مىخواند . آيا اين كار بدان معناست كه قوم لوط يكتاپرست بودند ؛ لكن اين عمل زشت را انجام مىدادند ؟
پاسخ : قوم لوط كافر بودند و او آنان را به يكتاپرستى فراخواند و نيز از كفر و شرك