واژگان
الْكَيْلَ
: تعيين چيز با پيمانه .
الوزن : وزن با ميزان ( ترازو ) تعيين مىشود و مساحت با متر و ذراع .
البخس : نقص ، كم .
العوج : كثر ، با فتح عين در چيزهاى قابل رؤيت بهكار مىرود ؛ نظير چوب و ديوار و به كسر عين در چيزهاى غيرقابل رؤيت ؛ همانند دين و امثال آن .
اعراب
« إِلى مَدْيَنَ »
متعلق به فعل محذوف ، يعنى « و أرسلنا إلى مدين » .
مَدْيَنَ
مجرور به فتح ، زيرا غيرمنصرف است به دليل داشتن دو سبب : تعريف و تأنيث .
« شُعَيْباً »
بدل از
« أَخاهُمْ »
.
« لا تَبْخَسُوا »
به دو فعل متعدى مىشود كه اوّل ،
« النَّاسَ »
و دوم ،
« أَشْياءَهُمْ »
مىباشد . جملهء
« تُوعِدُونَ »
حال از واو
« لا تَقْعُدُوا »
است .
« مَنْ آمَنَ »
مفعول به براى
« تَصُدُّونَ »
. ضمير
« تَبْغُونَها »
به
« سَبِيلِ اللَّهِ »
بازمىگردد .
تفسير
وَ إِلى مَدْيَنَ أَخاهُمْ شُعَيْباً قالَ يا قَوْمِ اعْبُدُوا اللَّهَ ما لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرُهُ .
نظير اين سخن در آيهء 59 از همين سوره بيان شد . شعيب همانند هود و صالح از پيامبران عرب است و اهل مدين نيز عرب بودند و در سرزمين معان از نواحى شام سكونت داشتند .
قَدْ جاءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِنْ رَبِّكُمْ .
بينه ، يعنى چيزى كه با آن حق آشكار مىشود ، خواه برهانى عقلى باشد و يا معجزهاى خارقالعاده . ترديدى نيست كه شعيب معجزهاى براى قومش آورد كه بر نبوت او دلالت داشت ؛ چه ، در غيراينصورت وى پيشگو