قالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا بِالَّذِي آمَنْتُمْ بِهِ كافِرُونَ .
با وجود دلايل و شواهد قطعى بر نبوت صالح ، مستكبران بدان ايمان نياوردند ؛ زيرا منافع آنها بالاتر از اديان آسمانى و دلايل عقلى است . رازى مىگويد : « اين آيه بزرگترين دليل بر اثبات اين موضوع است كه استكبار زاييدهء افزايش ثروت و بالا رفتن مقام مىباشد ؛ چراكه همين افزايش ، آنان را به سركشى و مخالفت و كفر وامىدارد » .
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَ عَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ .
اين مخالفت امر پروردگار ، از ماهيت و خميرهء آنها پرده برمىدارد و اينكه آنان تنها به منافع خود اهميّت مىدهند . مستكبران قوم صالح با درخواست عذاب زودرس و شتابان براى خود ، در واقع صالح را به مبارزه فراخواندند :
وَ قالُوا يا صالِحُ ائْتِنا بِما تَعِدُنا إِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِينَ .
خداوند نيز آنان را مهلت نداد تا كيفر اين دشمنى ايشان باشد
فَأَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دارِهِمْ جاثِمِينَ .
جاثمين ، يعنى هالكين ( هلاكشوندگان ) . و مراد از رجفه صاعقه است . خداوند مىگويد : « و نيز عبرتى است در قوم ثمود ، آنگاهكه به آنها گفته شد : تا زمانى چند برخوردار شويد . آنان از فرمان پروردگارشان سر باز زدند و همچنانكه مىنگريستند صاعقه فروگرفتشان » . « 1 »
فَتَوَلَّى عَنْهُمْ وَ قالَ يا قَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسالَةَ رَبِّي وَ نَصَحْتُ لَكُمْ وَ لكِنْ لا تُحِبُّونَ النَّاصِحِينَ .
وقتى صالح ديد كه عذاب بر قومش نازل شده ، از آنان روى برگردانيد و از اين سرنوشت آنها كه بر اثر مخالفت و نافرمانى گرفتار آن شده بودند بيزارى جست .
رازى مىگويد : پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله فرمود : « اى على ! بدبختترين پيشينيان پىكنندهء شتر صالح و بدبختترين پسينيان كشندهء توست » .
ما بار ديگر دربارهء صالح پيامبر عليه السّلام به خواست خداوند ، سخن خواهيم گفت .
هامش
( 1 ) . ذاريات ( 51 ) آيهء 44 .