« أَنْ تَكُونا »
مجرور به اضافهء مفعول لأجله محذوف كه تقديرش اين است : « ما نهاكما إلّا مخافة كونكما ملكين » .
« تِلْكُمَا »
اشاره است به « شجرة » و مخاطب اين اشاره دو نفر است . از اينرو ، حرف خطاب را مثنّى آورده است .
« بَعْضُكُمْ »
مبتدا و
« عَدُوٌّ »
خبر .
« لِبَعْضٍ »
متعلق به
« عَدُوٌّ »
. و
« لَكُمْ فِي الْأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ » ،
مبتدا و خبر .
تفسير
وَ يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلا مِنْ حَيْثُ شِئْتُما وَ لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُونا مِنَ الظَّالِمِينَ .
تفسير اين آيه به تفصيل در ضمن تفسير آيهء 35 از سورهء بقره ، ج 1 ، بيان شد .
فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطانُ لِيُبْدِيَ لَهُما ما وُورِيَ عَنْهُما مِنْ سَوْآتِهِما .
« وري » از مواراة گرفته شده و به معناى پوشش است . السوءة : شرمگاه . « عنهما » ، يعنى هيچكدام از آن دو ، نه شرمگاه خود را مىديد و نه شرمگاه ديگرى را . امّا وسوسهء شيطان را ما نمىدانيم كه چگونه بوده است ؛ لكن اعتقاد داريم كه هر انديشه ، يا سخن يا عملى كه باعث بسته شدن راه زندگى و مانع پيشرفت آن گردد وسوسهء شيطانى است . در هر حال ، شيطان در ظاهر به نصيحت آدم و حوا پرداخت و قصد فريب را پنهان ساخت .
ظاهر آيه مىفهماند كه ابليس مىدانست هركس از اين درخت بخورد ، شرمگاه او آشكار خواهد شد و كسىكه شرمگاهش پيدا باشد ، از بهشت رانده مىشود . از اينرو ، براى بيرون كردن آدم و حوا از بهشت دست به نيرنگ زد :
وَ قالَ ما نَهاكُما رَبُّكُما عَنْ هذِهِ الشَّجَرَةِ إِلَّا أَنْ تَكُونا مَلَكَيْنِ أَوْ تَكُونا مِنَ الْخالِدِينَ . وَ قاسَمَهُما إِنِّي لَكُما لَمِنَ النَّاصِحِينَ .
ابليس ملعون كاملا آيه را وارونه كرد . از اينرو ، سوگند خورد كه از اندرزدهندگان آن دو مىباشد ، درحالىكه دشمن سرسخت آنها بود . همچنين ، سوگند خورد كه هرگاه آن دو از آن درخت بخورند ، در بهشت جاويدان مىمانند ، در حالى كه او بهطور يقين مىدانست كه سرانجام خوردن ، دورى و بدبختى و مرگ