تفسير
وَ إِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ .
تفسير اين آيه قبلا در ضمن تفسير آيهء 139 از سورهء نساء بيان شد .
وَ إِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطانُ فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ .
در ظاهر ، خطاب متوجه پيامبر امّا در حقيقت ، مقصود از آن ، ديگران است ؛ چراكه پيامبر از خطا و فراموشى و گناه معصوم است . و گرنه ، سخن ، فعل و تقرير او حجت روشن و دليل قاطع كه جدال و اشكال را نپذيرد نخواهد بود .
وَ ما عَلَى الَّذِينَ يَتَّقُونَ مِنْ حِسابِهِمْ مِنْ شَيْءٍ وَ لكِنْ ذِكْرى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ ؛
يعنى مؤمنان پرهيزگار به گناه كافرانى كه در آيات خدا از روى عناد گفتگو مىكنند مؤاخذه نمىشوند ؛ لكن به آنها تذكّر مىدهند و آنها را از منكر نهى مىكنند تا از گفتگوى خصمانه دربارهء آيات خدا دورى نمايند .
آيهء بعدى داراى چند مطلب است :
1 .
وَ ذَرِ الَّذِينَ اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَعِباً وَ لَهْواً وَ غَرَّتْهُمُ الْحَياةُ الدُّنْيا .
اين امر
ذَرِ
در ظاهر متوجه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است ؛ امّا در واقع هم به او و هم به مؤمنانى كه از وى پيروى مىكنند توجّه دارد . خداوند به مؤمنان دستور مىدهد كه از معاشرت با كسانى كه دين آنان را به بازى مىگيرند خوددارى كنند ؛ لكن به آنها دستور نمىدهد كه از اين اشخاص چشمپوشى نمايند و آنان را بيم ندهند ؛ زيرا سخن خدا :
وَ ذَكِّرْ بِهِ
نوعى امر به انذار ( بيم دادن ) است .
هركس كه منتسب به يكى از اديان باشد و به تمام اصول و احكام آن احترام نگذارد و آنها را مقدّس نشمارد ، دين خود را بازيچه قرار داده است . بنابراين اگر كسى دين را وسيلهء درآمد قرار دهد و يا يكى از احكام آن را به گونهء مسخرهآميز وصف نمايد ، از مصاديق آيهء
« اتَّخَذُوا دِينَهُمْ لَعِباً وَ لَهْواً »
خواهد بود . ترديدى نيست كه اگر كسى به دينى