در موضع حال از
« السَّاعَةُ »
و به معناى « باغتة » مىباشد .
« ساءَ »
فعل ذمّ و فاعلش مستتر است .
« ما »
تميز به معناى « شىء » ، مخصوص به ذم محذوف و تقدير آن : « ساء الشئ شيئا وزرهم » است .
تفسير
وَ لَوْ تَرى إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ .
خداى سبحان ، بار ديگر دربارهء حالتهاى دروغگويان در روز قيامت سخن مىگويد . آنها وقتى عذابى را كه براى خودشان و پاداشى را كه براى مؤمنان وعده داده شده ، مىبينند مىگويند : « اى كاش ما [ به دنيا ] برگردانده مىشديم و آيات پروردگارمان را تكذيب نمىكرديم و از زمرهء مؤمنان مىبوديم ! » يعنى توبه مىكرديم و كار نيك انجام مىداديم . لكن تأسف خوردن و اشك ريختن در صورتى مفيد است كه پيش از وقوع عذاب خدا باشد ، امّا پس از آمدن عذاب ، به منزلهء گريه كردن بر مردگان و تأسف خوردن بر چيزهايى است كه از دست رفتهاند .
بَلْ بَدا لَهُمْ ما كانُوا يُخْفُونَ مِنْ قَبْلُ .
فرداى قيامت ، تنها كسى از عذاب خدا رهايى مىيابد كه در دنيا رك و راست زندگى كند و گفتارش با كردارش هماهنگ و اين دو باهم ، بازتابى از ذات و واقعيّت او باشد ، بهگونهاى كه همگى در نزد خدا و مردم ، يك چيز محسوب گردد . امّا شخصى كه پيچيده و مبهم زندگى مىكند و در درون او ريا و نفاقى نهفته است كه فقط خدا آن را مىداند و مردم از آن بىخبرند ، چنين شخصى به زودى كيفر ريا و نفاق خود را خواهد ديد و بر گناهى كه مرتكب شده ، تأسف مىخورد و آرزو مىكند كه از عذاب رهايى يابد و به دنيا برگردانده شود ؛ لكن اين كار بسيار دور است .
وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ وَ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ .
آنان در اين سخن خود ، دروغگويانند :
يا لَيْتَنا نُرَدُّ وَ لا نُكَذِّبَ بِآياتِ رَبِّنا وَ نَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ . . . .
ما دربارهء دهها مجرم خوانديم كه آنها درحالىكه در سلولهاى زندانها بودند توبه كردند ؛ امّا وقتى بيرون آمدند دوباره به همان جنايتها و خلافها