بنابراين ، چه دليلى وجود دارد كه اين آيه به نصارا اختصاص پيدا كرده است ؟
پاسخ : سياق سخن نشاندهنده آن است كه خداوند پس از وعده دادن مؤمنان نصارا به بهشت ، كافران آنان را به آتش جهنّم تهديد كند ؛ لكن او در اين سخن خود الفاظى را بهكار برده كه مطلق است تا هركس را كه با حق مخالفت و دشمنى مىكند دربر گيرد و اين با آنچه پيشتر گفتيم تضاد ندارد .
خلاصهء سخن آنكه اين آيات آشكارا نشان مىدهد كه مقصود گروه خاصّى از نصاراست ؛ يعنى همان كسانى كه حق را شناختند و بدان ايمان آوردند و خداوند هم آنها را به سبب ايمان و كارهاى شايستهء ايشان داخل بهشت مىكند .
فرض كنيد كه سخن خداوند :
« وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً . . . »
تمامى كسانى را كه مىگويند : ما نصارا هستيم ، دربر مىگيرد ، در اين صورت بايد اين آيه را از ظاهرش منصرف كنيم و آن را به مؤمنان نصارا اختصاص دهيم به دو دليل :
1 . خداى سبحان در چند آيه يادآور شده است كه نصارا براى او شريك قرار دادند و نام محمّد صلّى اللّه عليه و آله را از روى آگاهى پنهان داشتند و نيز پيشوايان و راهبان خود را خدا گرفتند ، نه خداى سبحان را . همچنين ، خدا از برقرارى رابطهء دوستى با يهود و نصارا نهى كرده و فرموده است : « اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! يهود و نصارا را به دوستى برمگزينيد » . وقتى ما اين آيه و آيات همانند آن را به آيهء
« وَ لَتَجِدَنَّ أَقْرَبَهُمْ مَوَدَّةً . . . »
عطف كنيم ، معناى آنها اين مىشود :
« مِنْهُمْ أُمَّةٌ مُقْتَصِدَةٌ وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ ساءَ ما يَعْمَلُونَ ؛
« 1 » . . . برخى از ايشان مردمى ميانهرو هستند و بسيارى از آنان بدكردارند » .
2 . مفسّران مىگويند : آيات مورد بحث دربارهء نجاشى پادشاه حبشه نازل شده است و او نصرانى بود ؛ چراكه وقتى در آغاز دعوت به اسلام ، اصحاب پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مورد آزار مشركان قرار گرفتند ، حضرت به آنان دستور داد تا به حبشه هجرت كنند و به آنها فرمود : سرزمين حبشه پادشاهى دارد كه در قلمرو او كسى مورد ستم واقع نمىشود .
هامش
( 1 ) . مائده ( 5 ) آيهء 66 .