اعراب
« اللَّاتِي »
مبتدا و جملهء
« فَاسْتَشْهِدُوا »
خبر آن است . داخل شدن فاء بر خبر جايز است ؛ زيرا اسم موصول به منزلهء شرط است .
« يَتَوَفَّاهُنَّ »
فعل مضارع مبنى بر سكون است ؛ چون متصل به نون جمع مؤنث مىباشد .
تفسير
وَ اللَّاتِي يَأْتِينَ الْفاحِشَةَ مِنْ نِسائِكُمْ فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ .
زنا ، به يكى از دو راه ثابت مىشود : 1 . زناكننده چهار بار عليه خود اقرار كند ؛ خواه مرد باشد و خواه زن . 2 . چهار نفر مسلمان عادل و نه كسانى ديگر گواهى دهند ؛ چنانكه لفظ
« مِنْكُمْ »
بر اين موضوع دلالت دارد . گواهى هركدام از اين چهار شاهد بايد بهطور روشن دربارهء دخول آلت مرد در فرج زن ( مانند دخول ميلهء سرمه در سرمهدان ) باشد .
اگر شاهدان از چهار نفر كمتر باشند و يا شهادتشان اختلاف داشته باشد و به موضوع واحد شهادت ندهند ، هركدام از شاهدان به هشتاد ضربه شلاق محكوم مىشوند .
همچنين هركس كه مرد و يا زنى را به زنا نسبت دهد و چهار شاهد عادل نياورد ، به گونهاى كه پيشتر گفته شد كه شهادت دهند ، به هشتاد ضربه شلاق محكوم خواهد شد . اين نكته ، دلالت بر آن دارد كه شايسته است انسان عيبهاى مردم را جستجو نكند و به كشف اسرار آنان نپردازد ؛ زيرا آشكار كردن عيبهاى مردم ، جامعه را تباه و خانواده را پراكنده و نابود مىكند .
فَإِنْ شَهِدُوا فَأَمْسِكُوهُنَّ فِي الْبُيُوتِ حَتَّى يَتَوَفَّاهُنَّ الْمَوْتُ ؛
يعنى وقتى زناى زن ثابت شد ، در خانهاش محبوس مىشود تا اينكه مرگ ، به عنوان مجازات او را دريابد .
أَوْ يَجْعَلَ اللَّهُ لَهُنَّ سَبِيلًا .
اين جمله اشاره بدان دارد كه خدا اين مجازات را حكم دايمى قرار نداده ، بلكه آن را براى مدت معينى مقرر فرموده است ؛ آنگاه قانون