برادر و يك دختر برادر داشته باشد ، در اينصورت اهل سنت نصف مال ميت را به دختر و نصف ديگر را به پسر برادر مىدهند و براى دختر برادر هيچ سهمى در نظر نمىگيرند ؛ با اينكه وى با برادرش در درجهء مساوى قرار دارد . نيز يكى از موارد تعصيب ، موردى است كه ميت يك خواهر ، يك عمو و يك عمه داشته باشد .
اهل سنت مال ارث را ميان خواهر و عمو تقسيم مىكنند و عمه را محروم مىسازند ، حال آنكه قرآن هم براى مردان حق ارث قرار داده است و هم براى زنان ؛ اما اهل سنت براى مردان ارث قرار مىدهند ، نه براى زنان .
اما شيعه تمام مال مانده را ، هم در صورت اوّل و هم در صورت دوم به دختر ميت مىدهند ؛ زيرا دختر ، از برادر و پسر برادر و به طريق اولى از عموى ميت به وى نزديكتر است .
2 .
وَ إِذا حَضَرَ الْقِسْمَةَ أُولُوا الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينُ فَارْزُقُوهُمْ مِنْهُ وَ قُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفاً .
مراد از
« أُولُوا الْقُرْبى »
آن عده از خويشاوندان ميت هستند كه به سبب وجود خويشاوندان نزديكتر ، از حق ارث محروم شدهاند ؛ همانند برادر با وجود پسر و عمو با وجود برادر . خطاب « ارزقوهم » متوجه وارثان ميت و يا جانشينان آنها مىباشد . بديهى است كه وارثان در صورتى به اين خويشاوندان صدقه مىدهند كه آنان فقير باشند . مراد از « يتامى و مساكين » كسانى هستند كه از خويشاوندان ميت نمىباشند و امر به بخشش براى آنان براى استحباب است ، نه براى وجوب ؛ همانند :
« تصدّقوا و لو بشقّ تمرة »
، لكن استحباب مؤكّد است .
3 .
وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعافاً خافُوا عَلَيْهِمْ فَلْيَتَّقُوا اللَّهَ وَ لْيَقُولُوا قَوْلًا سَدِيداً .
امر در
« لْيَخْشَ »
متوجه ولىّ يتيم است و معناى آن اين است كه ولىّ بايد با مال يتيم به گونهاى برخورد كند كه دوست دارد ولىّ يتيمان او پس از خودش ، با اموال آنها برخورد كند ؛ چنانكه گفته شده است : با مردم به گونهاى رفتار كن كه دوست دارى آنان با تو رفتار كنند . و نيز آنگونه كه پاداش مىدهى ، پاداش داده مىشوى . امام