أُولئِكَ جَزاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ النَّاسِ أَجْمَعِينَ ؛
يعنى آنان شايستهء اين كيفر هستند . لعنت خدا ، همان غضب و خشم اوست . لعنت فرشتگان و مردم نيز نفرين آنان عليه پيشوايان يهود و نصاراست كه خدا آنان را عذاب كند و از رحمت خود دور سازد . در نهج البلاغه آمده است كه حضرت على عليه السّلام روى منبر كوفه سخنرانى مىكرد . اشعث بر او اعتراض كرد و گفت : يا امير مؤمنان ! اين به ضرر توست و نه به نفع تو . على عليه السّلام فرمود : « تو چه مىدانى چه چيزى به ضرر من و چه چيز به نفع من است ؟
لعنت خدا و لعنت همهء لعنتكنندگان بر تو باد » . شيخ محمّد عبده در شرح اين سخن مىگويد : « اشعث در ميان اصحاب على همانند عبد اللّه بن ابىّ در ميان اصحاب رسول خدا بود و هركدام در رأس منافقان عصر خود قرار داشت » .
خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْظَرُونَ .
ضمير « فيها » به جهنّم برمىگردد به قرينهء اين سخن خداوند متعال :
« لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ » .
« لا هُمْ يُنْظَرُونَ » ؛
يعنى آنان را مهلت نمىدهند ، بلكه در عذابى كه شايسته آنهاست ، تعجيل مىشود . « مگر كسانىكه توبه كنند و به صلاح آيند كه خداوند بخشاينده و مهربان است » . در حديث آمده است : « كسى كه از گناهان خويش توبه كند بهسان كسى مىباشد كه گناهى مرتكب نشده است » . امام على عليه السّلام فرمود : « در شأن خدا نيست كه در توبه را به روى بندهء خويش باز كند و در آمرزش را ببندد » .
ممكن است بپرسيد : اگر شخصى اسلام بياورد ، سپس مرتد شود ، آنگاه به اسلام بازگردد ، لكن به احكام اسلام و نه به اصول آن اهميت ندهد ، چنانكه از روى تنبلى ، نماز و روزه را ترك كند و آنها را سبك بشمارد ، در اينصورت آيا توبهء او پذيرفته مىشود ؟
پاسخ : بله ، توبهء او قبول مىشود ، زيرا توبهء او از خود كفر بوده نه از روزه و نماز .
مراد از اين سخن خداى متعال :
وَ أَصْلَحُوا ؛
« به اصلاح آيند » آن است كه دلهاى آنان اصلاح شود و بر دين اسلام ثابتقدم بمانند و بار ديگر از آن بازنگردند .