تفسير
كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْماً كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ وَ شَهِدُوا أَنَّ الرَّسُولَ حَقٌّ وَ جاءَهُمُ الْبَيِّناتُ .
مراد از « رسول » ، محمّد صلّى اللّه عليه و آله و از قوم ، پيشوايان دينى يهود و نصاراست ؛ چراكه خدا اين قوم را چنين وصف مىكند كه آنان به محمّد صلّى اللّه عليه و آله ايمان آوردند و به رسالت او گواهى دادند ، لكن پس از آنكه وى مبعوث شد و با دلايل و براهين به سوى آنان آمد ، نبوّتش را انكار كردند و از پيروى او سرباز زدند . اين اوصاف ، كاملا به روحانيان يهود و نصارا تطبيق مىكند ، زيرا آنها ديدند كه نام محمّد صلّى اللّه عليه و آله در تورات و انجيل نوشته شده است و از همينرو ، پيش از بعثت آن حضرت ، به وى ايمان آوردند . امّا پس از آنكه مبعوث شد و با دلايل به سوى آنها آمد ، به سبب كينه و حسدى كه داشتند ، او را انكار كردند و هر آيهاى را كه صراحتا و يا تلويحا بر نبوّت محمّد صلّى اللّه عليه و آله دلالت مىكرد ، تحريف كردند .
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد : ظاهر آيهء
« كَيْفَ يَهْدِي اللَّهُ قَوْماً كَفَرُوا بَعْدَ إِيمانِهِمْ »
آن است كه خداوند نمىخواهد آنان به اسلام برگردند ، هرچند آنها بر توبه و بازگشت بكوشند . بنابراين ، آنان نبايد مستحق مذمت و مجازات باشند ؟
پاسخ : خداوند براى بندهاش دلايلى را بر اثبات حق اقامه مىكند . پس اگر ايمان آورد ، از جملهء هدايتيافتگان است . هدايت او نيز از سوى خداست ، زيرا او براى اثبات حق ، دليل اقامه كرده است و نيز مىتوان گفت : هدايت از سوى خود بنده است ، چراكه او با اختيار خويش ، هدايت را پذيرفته است . بنابراين ، اگر او پس از هدايت به سبب ستيزهجويى و سرپيچى گمراه شود ، خداوند او را در اين دنيا به حال خود رها خواهد كرد و ديگر برهان جديدى براى وى نمىآورد و دلايل افزونترى در كار نخواهد بود . همچنين خدا او را به هدايت مجبور نمىكند ، چراكه در حالت جبر ، تكليف نخواهد بود .