آن را براى حلّ چندين مشكل اجتماعى وضع كرده است . برخى از اين مشكلات عبارتند از :
1 . مشكل فقر ، در صورتى كه در جامعه وجود داشته باشد .
2 . مشكل بردهدارى ، چراكه بردگان را مىتوان با دادن زكات آزاد كرد .
3 . مشكل تأمين هزينهء سربازان جهادگر .
همچنين ، تشريع زكات براى تأمين مصالح عمومى است ، نظير تأسيس مدارس ، درمانگاهها و پرورشگاهها و يتيمخانهها و نيز ساختن راهها و مجارى آبها .
ان شاء اللّه تعالى در آيهء شصتم سورهء توبه دربارهء مصرف زكات سخن خواهيم گفت .
اگر فرض كنيم ، زمانى براى بشر فرارسد كه فقيرى وجود نداشته باشد و تمام مصالح عمومى تحقّق يافته باشد ، بهگونهاى كه ديگر به هيچروى ، موردى براى مصرف زكات پيدا نشود ، بىترديد قانون زكات لغو خواهد شد و اين يقينا خواهد آمد ، چراكه در جزء نهم صحيح بخارى باب فتنهها از پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نقل شده است كه فرمود : « صدقه بدهيد ، زيرا زمانى بر مردم خواهد آمد كه شخص با صدقهاش راه مىرود و كسى را پيدا نمىكند كه آن را قبول كند » .
بهعلاوه ، اسلام بر صاحب زكات واجب كرده است كه وقتى آن را به نيازمند مىپردازد ، كرامت و احساس انسانى او را خدشهدار نكند و براين عقيده باشد كه يك واجب را ادا مىكند و دينى را مىپردازد كه بايد بپردازد . قرآن براين معنا چنين تأكيد مىكند :
« وَ الَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ لِلسَّائِلِ وَ الْمَحْرُومِ »
« 1 » . تفسير آيهء 262 و آيهء 263 ، قبلا بيان شد :
« الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لا يُتْبِعُونَ ما أَنْفَقُوا مَنًّا وَ لا أَذىً
. . .
قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً » .
باوجود اينكه اسلام در تشريع قانون زكات بر تمام مكتبهاى آسمانى و بشرى
هامش
( 1 ) . معارج ( 70 ) آيههاى 24 - 25 .