« النكاح » ؛ واژهء « نكاح » به معناى عقد ازدواج و نيز به معناى آميزش به كار مىرود ، چنانكه مىگويى : « فلان نكح فلانة ؛ فلانى فلان زن را به عقد خود درآورد » ، در صورتى كه وى شوهر نداشته باشد و مىگويى : « نكح زوجته ؛ با زنش آميزش كرد » .
معناى سخن خداى تعالى :
« وَ لا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكاتِ »
آن است كه بر مسلمان جايز نيست زن مشرك را به عنوان همسر براى خود انتخاب كند ، چنانكه معناى :
« وَ لا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِينَ »
نيز آن است كه مرد مشرك نبايد زن مسلمان را به عنوان همسر خود برگزيند . بنابراين ، مراد از « نكاح » همان ازدواج است با تمام خصوصيات و مسائل مربوط به آن .
« المشركين » ؛ برخى گفتهاند : اين واژه تمام كسانى را كه به نبوت محمّد صلّى اللّه عليه و إله ايمان ندارند دربرمىگيرد . براساس اين نظريه ، اهل كتاب يعنى يهود و نصارا از جمله مشركان هستند . برخى گفتهاند : قرآن ، لفظ مشركين را براى اهل كتاب به كار نمىبرد ، هرچند آنان به ربوبيّت عيسى عليه السّلام و سهگانه پرستى عقيده دارند . طرفداران اين نظريه به آيهء 105 سورهء بقره :
« ما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ لَا الْمُشْرِكِينَ »
و نيز آيهء اوّل سورهء بيّنه :
« لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ وَ الْمُشْرِكِينَ » ،
استدلال كردهاند ، بدين ترتيب كه [ در اين دو آيه ] «
الْمُشْرِكِينَ
» بر «
أَهْلِ الْكِتابِ
» عطف شده و عطف ، تعدّد و تغاير را اقتضا دارد ، چراكه شىء بر خودش عطف نمىشود .
« الأمة » ؛ واژهء « أمة » هم بر زن برده اطلاق مىشود و هم بر زن آزاد ، چنانكه به زن آزاد مىگويى : يا أمة اللّه يعنى اى بندهء خدا . واژهء « عبد » نيز چنين است ، زيرا مردان ، عبيد اللّه و زنان ، اماء اللّه هستند . خلاصهء معناى آيهء موردبحث اين است كه اى مسلمانان ، مادام كه يك زن مشرك است با وى ازدواج نكنيد و با يكى از زنهاى مسلمان ازدواج كنيد ، هرچند اين زن مسلمان از لحاظ سيرت و صورت پايينتر از زن مشرك باشد . همچنين به مرد مشرك مادام كه مشرك است زن ندهيد و به مردى از مسلمانان زن دهيد ، هرچند وى از لحاظ ثروت و مقام پايينتر از مرد مشرك باشد .