جنگى كه شما به آن فراخوانده شديد و آن را خوش نداريد ، به نفع شما و به نفع اسلام است و خوددارى كردن از شركت در آن به نابودى شما و اسلام منجر خواهد شد و شما اين حقيقت را نمىدانيد ، لكن خداوند آن را مىداند ، زيرا هيچچيز بر او پوشيده نيست . بنابراين ، آيهء موردبحث ، نظير اين آيه است :
« يا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتالِ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفاً مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لا يَفْقَهُونَ » .
« 1 »
يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ قُلْ قِتالٌ فِيهِ كَبِيرٌ .
تفسير اين آيه قبلا در آيهء 192 و آيات بعد از آن ، بيان شد .
وَ صَدٌّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ كُفْرٌ بِهِ وَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ وَ إِخْراجُ أَهْلِهِ مِنْهُ أَكْبَرُ عِنْدَ اللَّهِ .
اعراب جنگ را در ماههاى حرام جايز نمىدانستند . اين ماهها عبارت بودند از :
ذىقعده ، ذىحجه ، محرّم و رجب . پيامبر صلّى اللّه عليه و إله نيز اين رسم را بدان جهت كه موجب كم شدن بدى و خونريزى مىشود ، تأييد كرد . بهطور كلى اسلام ، هر عادت و رسم دوران جاهليت را كه نيكو بود و يا زشت نبود ، پذيرفت ، لكن همان عربهايى كه ماههاى نامبرده را مقدّس مىدانستند خود ، حرمت آنها را شكستند و در سال ششم هجرت ، در همين ماهها عليه پيامبر صلّى اللّه عليه و إله اعلام جنگ كردند و نگذاشتند كه او و اصحابش خانهء خدا را زيارت كنند . همچنين ، آنان در طول سيزده سال ، هركس را كه اسلام مىآورد ، منحرف مىكردند و او را با شكنجههاى مختلف شكنجه مىدادند ، چنانكه با بلال ، صهيب ، حباب ، عمّار بن ياسر و پدر و مادرش چنين كردند و امّا وقتى مسلمانان مىخواستند از خود دفاع كنند و يا در ماههاى حرام از مشركان انتقام بگيرند ، آنان با تبليغات گمراهكننده صدايشان را بلند مىكردند و مسلمانان را به عنوان مظهر تجاوز به مقدّسات وانمود مىكردند .
ازاينرو ، خداوند بيان داشت كه جناياتى را كه مشركان در حقّ مسلمانان مرتكب
هامش
( 1 ) . انفال ( 8 ) آيهء 65 .