1 . آيا عبادت مرتد از قبيل نماز ، روزه ، حج و زكات ، پس از آنكه به اسلام بازگردد ، قبول مىشود يا خير ؟
فقهاى اهل سنّت براين موضوع وحدتنظر دارند كه عبادت اين شخص درست است و پذيرفته مىشود .
فقهاى شيعه متفقند كه عبادت مرتدّ ملّى پس از بازگشت به اسلام پذيرفته مىشود ، امّا در مورد عبادت مرتدّ فطرى پس از آنكه وى به اسلام بازگردد ، اختلافنظر دارند .
بيشتر آنان مىگويند : عبادت وى در هيچ حالتى درست نيست و اسلام او پس از ارتداد ، هيچ سودى در دنيا برايش ندارد . بلكه با وى بهسان كافر برخورد مىشود و اسلام او پس از ارتداد تنها در آخرت سودمند است ؛ چراكه موجب برداشته شدن عذاب از وى مىگردد . محقّقان شيعه كه ما نيز با نظريّهء آنان موافقيم گفتهاند : عبادت مرتدّ فطرى درست است و اسلام آوردن او برايش سود دارد و با وى همچون مسلمان ، هم در دنيا و هم در آخرت ، برخورد مىشود .
2 . آيا پس از بازگشت به اسلام ، بر مرتدّ واجب است كه عباداتى را كه پيش از ارتداد انجام داده ، قضا كند ؟ مثلا اگر درحالىكه مسلمان بوده ، نماز خوانده و حج گزارده و آنگاه مرتد شده و سپس توبه نموده است ، در اين صورت آيا واجب است كه وى پس از بازگشت به اسلام ، نماز و حج را اعاده كند ؟
حنفى و مالكى گفتهاند : قضا واجب است . شافعى گفته است : قضا واجب نيست .
امّا آن دسته از فقهاى شيعه كه گفتهاند : عبادت مرتدّ پس از توبه صحيح است براين نظريّهاند كه اعادهء عباداتى كه وى در حال اسلام و پيش از ارتداد انجام داده ، لازم نيست و تنها بر او واجب است ، عباداتى را كه در اثناى ارتداد انجام نداده ، قضا كند .
باطل شدن عمل
جمهور معتزله گفتهاند : هرگاه از مؤمن گناهى صادر شود ، تمام پاداشهاى اعمال