نصارا وارد بهشت مىشوند و نيز نصارا چنين شهادتى را براى يهود نمىدهند . از اينرو ، پىمىبريم كه خداوند سخنى را كه دربارهء يهود و نصاراست بهگونهء ايجاز آورده است ، بدون آنكه خللى در معنا وارد شود ؛ زيرا وضعيت شناخته شدهء آنها موجب بىنيازى از بيان مفصّل مىشود » .
احتكار بهشت
از اين آيه مباركه چنين برمىآيد كه يهود و نصارا از همان زمان قديم به احتكار ، اعتقاد داشتهاند و نيز بنابر عقيدهء آنها ، نظريهء احتكار هم نعمتهاى دنيا را دربرمىگيرد و هم نعمتهاى آخرت را . همچنين از آيهء مورد بحث استفاده مىشود كه احتكار بهشت تنها به رهبران دينى آنها اختصاص دارد . براين اساس ، كليسا ، چكهاى آمرزش را - پس از دريافت قيمت آنها - به گناهكاران مىفروخت و از اين راه پولهاى كلانى به جيب مىزد و بدينترتيب ، مردم را به ارتكاب جنايتها و انتشار فساد تشويق مىكرد . برخى از عباراتى كه كليسا در چك آمرزش براى گناهكار مىنوشت از اين قرار بود : « دروازهاى كه گناهكاران از آن وارد عذاب و مجازات مىشوند به روى تو - خطاب به گناهكار - بسته مىگردد و دروازهاى كه تو را به فردوس شادمانى مىرساند باز مىشود . اگر تو سالهايى زياد زندگى كنى ، اين نعمت همچنان بدون تغيير باقى خواهد ماند ، تا اينكه [ پايان ] عمرت بهنام پدر و پسر و روح القدس فرارسد » .
تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ .
« امانى » جمع است [ به معناى آرزوها ] ؛ زيرا آرزوى آنها زياد است . برخى از اين آرزوها عبارتند از : بازگشت مسلمانان به كفر ، مجازات دشمنان آنها و اينكه بهشت تنها براى آنان باشد .
قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ .
هر ادّعايى نياز به دليل دارد و نيز هردليل نظرى نياز به دليل دارد ، تا اينكه به اصلى فراگير كه ثبوتش بديهى و عينى است منتهى