/ 75 آنچه در بدر اتفاق افتاد - چنان كه در حديث آمده است - نمونهء آشكارى است براى همهء كافرانى كه شياطين جنى و انسى آنان را مىفريبند و به ميدان مىكشانند و سپس رهايشان كرده رو به گريز مىنهند .
گاه اين شيطانهاى فريبكار شمارى از مردم بىريشهاند كه خود را - براى به چنگ آوردن دينارى چند - به سران دشمن مىرسانند . اينان غالبا كاسههاى داغتر از آش مىشوند و شعارها و تهديدهايشان گوش خراشتر است ولى در موقع سختى پاى به گريز مىنهند و براى توجيه واپس نشستن خود مىگويند كه آنها چيزهايى مىدانند كه ديگران نمىدانند .
[ 49 ] در جبههء اسلامى هم عناصر ترسويى از منافقان بودند كه فرورفتن مؤمنان را در درياى پيكار نوعى تهور مىشمردند و مىگفتند كه فريب دين جديد را خوردهاند :
إِذْ يَقُولُ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ غَرَّ هؤُلاءِ دِينُهُمْ
منافقان و آن كسان كه در دل بيماريى دارند گفتند : اينان را دينشان بفريفته است . » بيمارى گاه ممكن است نفاق باشد و گاه بيم از دشمن .
اينان از ياد مىبرند كه كافران را ياراى توكل بر خدا نيست و نمىدانند كه توكل را در انگيزش نيروهاى معنوى روح چه اثرى شگرف است .
وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
و هر كس كه به خدا توكل كند او را پيروز و حكيم خواهد يافت . »
/ 76
[ سوره الأنفال ( 8 ) : آيات 50 تا 56 ]
وَ لَوْ تَرى إِذْ يَتَوَفَّى الَّذِينَ كَفَرُوا الْمَلائِكَةُ يَضْرِبُونَ وُجُوهَهُمْ وَ أَدْبارَهُمْ وَ ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ ( 50 ) ذلِكَ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيكُمْ وَ أَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِظَلاَّمٍ لِلْعَبِيدِ ( 51 )