اعمال به دو منفى اعمال نيكو و مثبت را در قلوب آنان زشت و ناپسند جلوه مىدهد .
وَ إِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطانُ أَعْمالَهُمْ
شيطان كردارشان را در نظرشان بياراست . » دوم : غرور و اعتقاد به اين كه نيروى آنان ما فوق هر نيروى ديگرى است و از اين روست كه خداى تعالى مىفرمايد :
وَ قالَ لا غالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النَّاسِ
و گفت امروز از مردم كسى بر شما پيروز نمىشود . » سوم : در دل كافر اين تصور پديد مىآيد كه برخى از مردم اعمال آنان را تأييد مىكنند و اين به سبب وعدههاى توخالى است و بس . از اين رو شيطان مىگويد :
وَ إِنِّي جارٌ لَكُمْ
و من پناه شمايم . »
لحظهء رويارويى
اما اين انگيزههاى روانى همه سرابى بيش نيستند كه به زودى پرده از روى حقيقتشان مىافتد .
فَلَمَّا تَراءَتِ الْفِئَتانِ نَكَصَ عَلى عَقِبَيْهِ وَ قالَ إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكُمْ إِنِّي أَرى ما لا تَرَوْنَ إِنِّي أَخافُ اللَّهَ وَ اللَّهُ شَدِيدُ الْعِقابِ
ولى چون دو فوج رو به رو شدند ، او بازگشت و گفت : من از شما بيزارم كه چيزهايى مىبينم كه شما نمىبينيد . من از خدا مىترسم كه او به سختى عقوبت مىكند . » در لحظهء رويارويى واقعى كفار در مىيابند كه اعمالشان ناپسند و باطل است و مكرشان را قوتى نيست و ياران خياليشان چون دود به هوا رفته و نابود شدهاند .
در روز رويارويى شيطان از معركه مىگريزد . و از گفتارها و پندارهاى پيشين خود تبرى مىجويد و از خدا و عاقبت بدى كه در انتظار دار و دستهء اوست بيمناك مىشود .