يك من گندم به يك من گندم و يك قران پول بفروشد باز هم ربا و حرام است بلكه اگر چيزى زيادتر نگيرد ولى شرط كند كه خريدار عملى براى او انجام دهد ، ربا و حرام مىباشد .
مسأله 2082 - اگر كسى كه مقدار كمتر را مىدهد چيزى علاوه كند ، مثلًا يك من گندم و يك دستمال را به يك من و نيم گندم بفروشد ، اشكال ندارد ، و همچنين است اگر از هر دو طرف چيزى زياد كنند مثلًا يك من گندم و يك دستمال را به يك من و نيم گندم و يك دستمال بفروشد .
مسأله 2083 - اگر چيزى را كه مثل پارچه با متر و ذرع مىفروشند يا چيزى را كه مثل گردو و تخممرغ با شماره معامله مىكنند ، بفروشد و زيادتر بگيرد مثلًا ده تا تخممرغ بدهد و يازده تا بگيرد اشكال ندارد .
مسأله 2084 - جنسى را كه در بعضى از شهرها « 1 » با وزن ، يا پيمانه مىفروشند و در بعضى از شهرها با شماره معامله مىكنند احتياط واجب آن است كه آن جنس را به زيادتر از آن نفروشند .
مسأله 2085 - اگر چيزى را كه مىفروشد و عوضى را كه مىگيرد از يك جنس نباشد زيادى گرفتن اشكال ندارد ، پس اگر يك من برنج بفروشد و دو من گندم بگيرد معامله صحيح است .
مسأله 2086 - اگر جنسى را كه مىفروشد و عوضى را كه مىگيرد از يك چيز عمل آمده باشد ، بايد در معامله زيادى نگيرد ، پس اگر يك من روغن بفروشد و در عوض آن يك من و نيم پنير بگيرد ، ربا و حرام است و احتياط واجب آن است كه اگر ميوهء رسيده را با ميوهء نارس معامله كند زيادى نگيرد .
هامش
( 1 ) - در آن شهرى كه با وزن يا پيمانه مىفروشند اگر زياده بگيرد ربا و حرام است و در آنشهرى كه با شماره مىفروشند ربا نيست و جايز است .