مشترى داده و منفعتهاى آن از موقع معامله ملك مشترى است « 1 » و چيزى را كه مشترى داده و منفعتهاى آن از موقع معامله ، ملك كسى است كه مال او را غصب كردهاند .
مسأله 2097 - اگر كسى مالى را غصب كند و بفروشد به قصد اين كه پول آن ، مال خودش باشد ، چنانچه صاحب مال معامله را اجازه نكند معامله باطل است ، و اگر براى كسى هم كه مال را غصب كرده اجازه نمايد صحيح بودن معامله اشكال دارد .
شرايط جنس و عوض آن
مسأله 2098 - جنسى كه مىفروشند و چيزى كه عوض آن مىگيرند پنج شرط دارد :
اول : آن كه مقدار آن با وزن يا پيمانه يا شماره و مانند اينها معلوم باشد .
دوم : آن كه بتوانند آن را تحويل دهند ، بنابراين فروختن اسبى كه فرار كرده صحيح نيست ، ولى اگر اسبى را كه فرار كرده با چيزى كه مىتواند تحويل دهد مثلًا با يك فرش بفروشد ، اگرچه آن اسب پيدا نشود ، معامله صحيح است « 2 » .
سوم : خصوصياتى را كه در جنس و عوض هست و به واسطهء آنها ميل مردم به معامله فرق مىكند معيّن نمايند .
چهارم : كسى در جنس ، يا در عوض آن حقى نداشته باشد ، پس مالى را كه انسان پيش كسى گرو گذاشته ، بدون اجازهء او نمىتواند بفروشد .
پنجم : خودِ جنس را بفروشد نه منفعت آن را « 3 » ، پس اگر مثلًا منفعت يك سالهء خانه را بفروشد صحيح نيست ، ولى چنانچه خريدار به جاى پول ، منفعت ملك
هامش
( 1 ) - احتياط واجب آن است كه مشترى و صاحب مال در نماها و منفعتها مصالحه كنند .
( 2 ) - اشكال دارد مگر در بندهاى كه فرار كرده كه در اين صورت با ضميمه اشكال ندارد .
( 3 ) - بنابر احتياط واجب .