مسأله 2077 - خريد و فروش مجسمه حرام است « 1 » ولى خريد و فروش صابونى كه روى آن مجسمه دارد ، اگر مقصود معامله صابون باشد اشكال ندارد .
مسأله 2078 - خريدن چيزى كه از قمار ، يا دزدى ، يا از معاملهء باطل تهيه شده حرام است « 2 » . و اگر كسى آن را بخرد بايد به صاحب اصليش برگرداند .
مسأله 2079 - اگر روغنى را كه با پيه مخلوط است بفروشد ، چنانچه آن را معيّن كند مثلًا بگويد اين يك من روغن را مىفروشم ، معامله به مقدار پيهى كه در آن است باطل مىباشد « 3 » و پولى كه فروشنده براى پيه آن گرفته مال مشترى و پيه مال فروشنده است و مشترى مىتواند معاملهء روغن خالصى را هم كه در آن است بههم بزند ، ولى اگر آن را معيّن نكند بلكه يك من روغن بفروشد ، بعد روغنى كه پيه دارد بدهد ، مشترى مىتواند آن روغن را پس بدهد و روغن خالص مطالبه نمايد .
مسأله 2080 - اگر مقدارى از جنسى را كه با وزن يا پيمانه مىفروشد به زيادتر از همان جنس بفروشد ، مثلًا يك من گندم را به يك من و نيم گندم بفروشد . ربا و حرام است و گناه يك درهم ربا بزرگتر از آن است كه انسان هفتاد مرتبه با محرم خود زنا كند ، بلكه اگر يكى از دو جنس سالم و ديگرى معيوب ، يا جنس يكى خوب و جنس ديگرى بد باشد ، يا با يكديگر تفاوت قيمت داشته باشند ، چنانچه بيشتر از مقدارى كه مىدهد بگيرد ، باز هم ربا و حرام است ، پس اگر مس درست را بدهد و بيشتر از آن مس شكسته بگيرد يا برنج صدرى را بدهد و بيشتر از آن برنج گرده بگيرد يا طلاى ساخته را بدهد و بيشتر از آن طلاى نساخته بگيرد ، ربا و حرام مىباشد .
مسأله 2081 - اگر چيزى را كه اضافه مىگيرد غير از جنسى باشد كه مىفروشد ، مثلًا
هامش
( 1 ) - حرام نيست و معامله هم صحيح است .
( 2 ) - حرام نيست ولى باطل است و تصرف در آن مال حرام است .
( 3 ) - باطل نيست و خريدار اختيار بههم زدن معامله را دارد .