كه كسى به خودى خود بتواند از اين حُجُب بيرون آيد و با فطرت اصليه ، سير به عالم اصلى خود بنمايد و به كمال مطلق و نور و جمال و جلال مطلق برسد - حق تبارك و تعالى ، به عنايت ازلى و رحمت واسعه ، انبياء عظام - عليهم السلام - را براى تربيت بشر فرستاد و كتب آسمانى را فرو فرستاد تا آنها از خارج ، كمك به فطرت داخليه كنند و نفس را از اين غلاف غليظ نجات دهند ، و از اين جهت ، احكام آسمانى و آيات باهرات الهى و دستورات انبياء عظام و اولياء كرام ، بر طبق نقشهء فطرت و طريقهء جبلَّت بنا نهاده شده .
و تمام احكام الهى به طريق كلّى به دو مقصد منقسم شود كه يكى : اصلى و استقلالى ، و ديگر : فرعى و تبعى است ، و جميع دستورات الهيه به اين دو مقصد ، يا بىواسطه يا باواسطه ، رجوع كند .
مقصد اوّل ، كه اصلى است و استقلالى ، توجه دادن فطرت است به كمال مطلق كه حق - جلّ و علا - و شؤون ذاتيه و صفاتيه و افعاليهء او است كه مباحث مبدأ و معاد و مقاصد ربوبيات از ايمان باللَّه و كتب و رسل و ملائكه و يوم الآخره ، و أهمّ و عمدهء مراتب سلوك نفسانى و بسيارى از فروع احكام ؛ از قبيل مهمّات صلات و حج ، به اين مقصد مربوط است ، يا بىواسطه يا باواسطه .
مقصد دوم ، كه عرضى و تبعى است ، تنفّر دادن فطرت است از شجرهء خبيثهء دنيا و طبيعت كه امّ النقائص و امّ الأمراض است ، و بسيارى از مسائل ربوبيات و عمدهء دعوتهاى قرآنى و مواعظ الهيه و نبويه و ولويه ، و عمدهء ابواب ارتياض و سلوك ، و كثيرى از فروع شرعيات ؛ از قبيل صوم و صدقات واجبه و مستحبّه ، و تقوا و ترك فواحش و معاصى به آن رجوع كند .
و اين دو مقصد ، مطابق نقشهء فطرت است ، چنانچه دانستى كه در انسان دو فطرت است : فطرت عشق به كمال ، و فطرت تنفّر از نقص . پس جميع
شرح حديث جنود عقل و جهل ( موسوعة الإمام الخميني 49 ) ( فارسى ) — صفحة 81
مساهمون: السيد الخميني
ص٨١