وجود است - توصيف به حلم فرموده است ؛ در سوره هود ، آيه 75 فرمايد :
إِنَّ إِبْراهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ
« 1 » ، و حضرت اسماعيل « ذبيح اللَّه » را نيز به حلم توصيف فرموده ؛ در سوره صافّات ، آيه 101 فرمايد :
فَبَشَّرْناهُ بِغُلامٍ حَلِيمٍ
؛ در مقام بشارت به حضرت ابراهيم مىفرمايد : « بشارت داديم او را به پسر بردبار » ، و از ميانه تمام اوصاف كمال ، اين صفت را انتخاب فرموده ، و اين از غايت عنايت ابراهيم خليل به اين صفت كمال بوده است ، و يا عنايت حق تعالى ، يا هر دو ؛ و در هر صورت ، برجستگى اين ملكه شريفه را ثابت مىكند .
و در روايات شريفه از اين خُلق شريف مدح شايان شده ؛ در كافى شريف ، سند به حضرت باقر العلوم - سلام اللَّه عليه - مىرساند كه گفت : « همانا خدا دوست مىدارد با حياء حليم را » « 2 » .
و در روايت ديگر مىفرمايد : « رسول خدا گفت : همانا خدا دوست مىدارد با حياء حليم عفيفِ بسيار با عفَّت را » « 3 » ، و پيش اهل محبت و معرفت ، اين مدح ، بالاترين مدحها است ؛ زيرا كه نزد آنان محبّت الهى با هيچ چيز مقايسه نشود و هيچ چيز موازنه با آن نكند ، و از شيخ بهائى - رحمه اللَّه - منقول است كه گفته : « خداوند كسى را كه دوست دارد ، از لقاء خود محروم نكند و او را به وصال خود برساند » « 4 » .
هامش
( 1 ) - « حقّا كه ابراهيم ، بُردبار و دلسوز و بازگشت كننده بود » . ( هود ( 11 ) : 75 )
( 2 ) - متن حديث ، اين است : « إنَّ اللّهَ - عَزَّ وَجَلَّ - يُحِبُّ الحَيِيِّ الحَلِيمَ » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 112 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الحلم » ، حديث 4 )
( 3 ) - متن حديث نبوى ، چنين است : « إنَّ اللّهَ يُحِبُّ الْحَيِّىَّ الْحَلِيمَ الْعَفِيفَ الْمُتَعَفِّفَ » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 112 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الحلم » ، حديث 8 )
( 4 ) - ر . ك : الأربعون حديثاً ، شيخ بهايى ، ص 415 - 416 .