و چنانچه سابق بر اين ذكر شد ، خود زهد مقصود بالذات نيست ، چنانچه مفتاح ، خود ، مقصود بالذات نيست ، بلكه براى فتح باب است . پس فتح بابِ سعادت و معرفت با زهد شود .
پس از آن ، حضرت صادق - عليه السلام - خود بهطور اختصار ، اوّل درجهء زهد و اوّلدرجهء خيرات را بيان فرمود ، و از حضرت رسول - صلّى اللَّه عليه وآله - نقل فرمود كه حلاوت و شيرينى ايمان را كسى نمىيابد ، مگر با زهد و عدم مبالات به امثال مأكولات اين دنيا ، و تا از منزل حيوانى و بطن و فرج نگذرد ، به مقام روحانى و منزل انسانى نخواهد رسيد .
ما اكنون كه در درجهء حيوانات و منزل بهائم هستيم ، از حقيقت ايمان بلكه اسلام ، جز اسمى و حرفى نمىدانيم . از اين معنا ، حلاوت و شيرينى ايمان را نمىفهميم . تا قلب ذائقه پيدا نكند ، چشيدن حلاوت براى آن ميسور [ نيست ] ؛ و تا در منزل حيوانيت است ، قلبى نيست تا ذائقه [ اى ] داشته باشد .
وَبِإسْنادِهِ عَنْ أبِي عَبْدِاللَّهِ عليه السلام : إنَّ فِي كِتابِ عَلِىٍ - عَلَيْهِ السَّلامُ - : « إنَّما مَثَلُ الدُنْيا كَمَثَلِ الْحَيَّةِ ؛ ما ألْيَنَ مَسَّها وَفِي جَوْفِها السمُّ الناقِعُ ! يَحْذَرُها الرَجُلُ الْعاقِلُ ، وَيَهْوِي إلَيْها الصَبِيُّ الْجاهِلُ » « 1 » .
هامش
( 1 ) - امام صادق عليه السلام فرمودند : « همانا در كتاب على عليه السلام آمده است : به درستى كه مَثَل دنيا ، مانند مارى است كه به گاه لمس كردن ، بسيار نرم است ، در حالىكه درون آن را سَمّى كشنده ، پُر كرده است ، انسان عاقل از آن پرهيز مىكند ، ولى طفل نادان به آن تمايل پيدا مىكند » .
( الكافي ، ج 2 ، ص 104 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب ذمّ الدنيا و الزهد فيها » ، حديث 22 ؛ وسائل الشيعة ، ج 16 ، ص 17 ، « كتاب جهاد النفس » ، « أبواب جهاد النفس » ، باب 63 ، حديث 3 )