زيرا كه هر چه به معالجه در اين وقت كوشند و به موعظت و نصيحت خيزند ، اشتعال اين جمرهء شيطانيه « 1 » بيشتر شود . از اين جهت ، در اين حال بايد براى او تغيير حال ناگهانى پيش آورند و او را از اين حال منصرف كنند ، و صاحب جوشش غضب ، در اين هنگام بايد براى خود حال انصراف تهيه كند و وخامت عاقبت امر را متوجه شود اگر براى او شعورى و تميزى باقى مانده ، و بايد با تغيير حال نگذارد جوشش قلب زيادت شود و زبانه اين آتش مهلك افزون گردد . اگر ممكن شود ، خود را از بين آن معركه - كه اسباب غضب در آن تهيه شده - خارج و جان خود و ديگران را از خوف هلاكت نجات دهد ، و يا آنكه تغيير حالى دهد ؛ مثل آنكه اگر ايستاده است ، بنشيند و اگر نشسته است ، بخوابد يا به ذكر خداى تعالى مشغول شود ، و بعضى ذكر خدا را در اين وقت ، واجب دانستهاند « 2 » .
و در روايت كافى شريف نيز وارد است كه حضرت صادق - سلام اللَّه عليه - فرمود : « وحى فرستاد خداوند به سوى بعض انبياء خود كه : اى پسر آدم ! ياد كن مرا هنگام غضب خود تا ياد كنم تو را نزد غضب خودم ، پس هلاك نكنم تو را در جملهء آنان كه هلاك مىكنم ، و اگر گرفتار ظلمى شدى ، راضى شو به يارى كردن من از تو ؛ زيرا كه يارى كردن من از تو بهتر است از يارى كردن خودت از خودت » « 3 » .
هامش
( 1 ) - اين تعبير متّخذ از حديث امام باقر عليه السلام است كه فرمودند : « إنَّ هذا الغَضَبَ جَمْرَةٌ مِنَالشَّيْطانِ » ؛ « اين غضب پارهاى از آتش است كه از شيطان مىباشد » . ( الكافي ، ج 2 ، ص 304 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الغضب » ، حديث 12 )
( 2 ) - وسائل الشيعة ، ج 15 ، ص 364 ، « كتاب الجهاد » ، « أبواب جهاد النفس » ، باب 54 .
( 3 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 303 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب الغضب » ، حديث 8 .