چيزى نتوان از عذاب نجات دهد ، گر چه زن و فرزند و هر چه در عالم است ، فدا دهد .
همانا آتش جهنم شعلهور است و با آن شعله ، گوشت و پوست و عصب و عروق را از استخوان مىريزد ، دائماً ، پس مىرويد .
آن شعله به خود دعوت مىكند آنهايى را كه از حق روبرگردان شدند و پشت كردند و جمع كردند مال و منال را و خزينه كردند .
همانا انسان ، بسيار حريص خلق شده ؛ چون به او شرّى رسد ، جزع كند ، و چون خيرى رسد ، منع كند و حقوق الهى و خلقى را ندهد .
و بايد دانست كه چون فطرت محجوبه ، چون طبيعت ثانويه شده است از براى انسان ، از اين جهت فرموده :
إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً
« 1 » و اين منافات با خلق فطرت بر سلامت ندارد ، چنانچه واضح است .
و روايات شريفه در اين باب بسيار است ، و ما به ذكر كمى از آن قناعت كنيم .
كافى بِإسْنادِهِ عَنْ أبي عَبْدِاللَّهِ - عليه السلام - قالَ : « قالَ أبُوجَعْفَرٍ عليه السلام : مَثَلُ الْحَرِيصِ عَلَى الدُّنْيا مَثَلُ دُوْدَةِ الْقَزِّ ؛ كُلَّمَا ازْدادَتْ مِنَ الْقَزِّ عَلى نَفْسِها لَفّاً كانَ أبْعَدَ لَها مِنَ الْخُرُوجِ حَتّى تَمُوتَ غَمّاً » . قالَ : وَ قالَ أبُو عَبْدِاللَّهِ : « أغْنَى الْغَنِيِّ مَنْ لَمْ يَكُنْ لِلْحِرْصِ أسيراً » « 2 » .
مىفرمايد : « مثل حريص به دنيا همچون كرم ابريشم است ؛ هر چه به خود بيشتر بپيچد ، از خارج شدن دور تر شود ، تا آنكه بميرد » . و حضرت صادق فرمود : « بىنيازترينِ بىنيازان كسى است كه اسير حرص نباشد » .
هامش
( 1 ) - در نسخهء اصل ، « خلق انسان هلوعا » آمده است .
( 2 ) - الكافي ، ج 2 ، ص 316 ، « كتاب الإيمان و الكفر » ، « باب حبّ الدنيا و الحرص عليها » ، حديث 7 .