اشارات « 1 » ، آنجا كه « مقامات عارفين » را گويد ، اين مقام باشد ؛ چنانچه محقق شهير ، خواجه نصيرالدين طوسى قدس سره ، تطبيق فرموده عبارت شيخ را به لازمه مقام رضا ، آنجا كه گويد : « العارف هشّ بشّ بسّام يُبجّل الصغير من تواضعه كما يبجّل الكبير وينبسط من الخامل مثل ما ينبسط من النبيه ، وكيف لا يهشّ و هو فرحان بالحقّ وبكلّ شيء ؟ ! فإنّه يرى فيه الحقّ ، وكيف لا يستوي و الجميع عنده سواسية ؟ ! أهل الرحمة قد شغلوا بالباطل » « 2 » ، انتهى .
هامش
ابن سينا . ( متولّد در 373 و متوفّاى 427 ق ) از اعاظم حكما و فلاسفه و اطبّاى اسلامى است . وى در بُخارا كسب علم كرده ، و در ده سالگى قرآن كريم را حفظ نموده ، و منطق و هندسه و نجوم را از ابو عبداللَّه ناتلى آموخته ، سپس به تحصيل علوم طبيعى و طبّ و ما بعد الطبيعة پرداخته است .
مطالعهء آثار فارابى ، فكر او را بهخود مشغول ساخته و موجبات علاقهء فراوان وى را به فلسفه فراهم آورده است . ابن سينا از خود آثار فراوانى به يادگار گذاشته كه از همه مشهورتر شفاء ( كه دائرة المعارف علوم عقلى است ) و قانون در طبّ است . مدفن وى بنابر مشهور ، شهر همدان است . ( ريحانة الأدب ، ج 7 ، ص 582 )
( 1 ) - الإشارات و التنبيهات : از بهترين آثار فلسفى شيخ الرئيس ابوعلى سينا مىباشد كه دردو بخش منطق و حكمت تنظيم شده ، و منطق آنرا ده منهج و حكمت آنرا ده نَمَط است كه دو نمط پايانى آن در عرفان مىباشد .
اين اثر فلسفى از حيث سلاست عبارات و استحكام ادلّه ، مورد عنايت حكماى بعد از وى بوده ، و بسيارى بر آن شرح نگاشته و حاشيه زدهاند ، كه از آن ميان شرح محقّق طوسى خواجه نصير الدين ، از همه مشهورتر و مشحون به تحقيقات است ، وى در آن به اعتراضات فخرالدّين رازى بر متن اشارات پاسخ داده ، و نام شرح خود را حلّ مشكلات الإشارات نهاده است . ( الذريعة ، ج 2 ، ص 96 )
( 2 ) - الإشارات و التنبيهات ، شرح محقق طوسى ، ج 3 ، ص 391 .