السَّلامُ - قالَ :
« قالَ رَسُولُ اللّهِ - صَلَّى اللّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ - : الْغَضَبُ يُفْسِدُ الإيْمانَ كَما يُفْسِدُ الصَّبِر الْعَسَلَ وَ كَما يُفْسِدُ الْخَلُّ الْعَسَلَ » .
« 1 »
اين حديث شريف از چند طريق ديگر نيز منقول است . « 2 »
و بايد دانست كه ما بيچارهها كه اكنون در غلاف طبيعت و حجاب ظلمانى حيات پست دنياوى گرفتاريم ، و از غيب و ملكوت نفس و مضارّ و مفاسد و مصلحات و مهلكات آن محجوب و بىاطلاعيم ، تشخيص نمىدهيم كه چطور نورانيّت ايمان به واسطه غضب زايل شود ، و حقيقت ايمان انسان فاسد و ناچيز گردد ، و مضادّت حقيقى ايمان و غضبِ بىموقع را به نور بصيرت ادراك نكنيم .
آنها كه اطبّاء نفوس و قلوبند و با علم محيط الهى و چشم بصيرت نافذ در بواطن ملك و ملكوت ، امراض قلوب و ادويهء آن و مصلحات و مفسدات آن را دريافتهاند ، از جانب ذات مقدس الهى ، مبعوث به كشف حقايق و اظهار بواطن و بيدار كردن ما خفتگانند .
آنها به ما خبر از باطن قلب خودمان دهند ، و ملكوت نفوس خود ما را براى ما كشف كنند . آنها مىدانند كه همانطور كه سركه و صبر زود عسل را فاسد كند ، و آن شيرينى لطيف را مبدّل به تلخى و ترشى غير مطبوع نمايد ، آتش غضب و نائره آن ، نور ايمان را منطفى كند و فاسد نمايد .
اكنون اگر براى غضب جز اين نبود كه سرمايهء حيات ملكوتى انسانى را - كه
هامش
( 1 ) - از عليّ بن أبي طالب ( عليهما السلام ) نقل شده كه پيامبر خدا ( صلّى اللَّه عليه و آله ) فرمودند : « غضب ايمان را فاسد مىكند ، آن چنان كه صَبِر ( عُصارهء درختى است كه تلخ مىباشد ) عسل را ، و آن چنان كه سِركه عسل را » .
( مستدرك الوسائل ، ج 12 ، ص 7 ، باب 53 از ابواب جهاد نفس ، ح 3 ؛ الجعفريّات ، ص 163 ، باب غضب ) .
( 2 ) - رجوع شود به : بحار الأنوار ، ج 73 ، ص 266 ، ح 19 ، 21 .