الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِينُ »
« 1 » كه حصر رزّاقيت به حق تعالى فرموده ، اين معنى بطور اكمل مستفاد شود . و دقيقتر از اين ، استفاده شدن اين گونه مطالب است ، از مفتاح كتاب شريف الهى كه فرمايد :
« الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ »
« 2 » كه تمام محامد و جميع اثنيه را منحصر به ذات مقدّس فرمايد ، خصوصاً با متعلق بودن
« بِسْمِ اللَّهِ »
به
« الْحَمْدُ لِلَّهِ »
چنانچه در مسلك اولياء عرفان و اصحاب ايقان است « 3 » ، و در اين دقيقه اسرارى است كه كشف آن خالى از خطر نيست .
بالجمله ، فطرت سليمه كه محتجب به تحت استار تعينات خلقيّه نشده ، و امانت را چنانچه هست به صاحبش مردود نموده ، در هر نعمتى شكر حق كند ؛ بلكه نزد فطرت غير محجوبه ، هر شكرى از هر شاكرى و هر حمد و ثنائى از هر حامد و ثناجوئى - به هر عنوان و براى هر كس و هر نعمت باشد - به غير ذات مقدس حق - جلّ و علا - راجع نشود ، گر چه خود محجوبين گمان كنند مدح غير او كنند و ثناى غير او نمايند . و از اين جهت توان گفت : بعثت انبياء براى رفع اين حجاب و برچيده شدن استار از جلوهء جمال أزلى - جلّت عظمته - است . و شايد كريمه شريفهء :
« إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَ لكِنْ لا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ »
« 4 » و امثال آن « 5 » اشارهء به همين دقيقه باشد ؛ و لكن انسان بيچارهء محتجب كه فطرت سليمه الهيهاش را در پس پردههاى ظلمت تعينات خَلقيّه مستور و محجوب
هامش
( 1 ) - خداست روزى دهنده و داراى نيرويى سخت استوار . ( ذاريات / 58 ) .
( 2 ) - ستايش خداى راست كه پروردگار جهانيان است . ( حمد / 2 ) .
( 3 ) - تفسير القرآن الكريم ، ابن عربى ، ج 1 ، ص 10 - 9 .
( 4 ) - و هيچ موجودى نيست ، مگر آن كه او را به پاكى مىستايد ، ولى شما تسبيح گويى ايشان را نمىفهميد .
( إسراء / 44 ) .
( 5 ) - رجوع شود به : سورهاى رعد : 13 ، جمعه : 1 ، حديد : 2 .