زاد العماد ، ص 265 - مفاتيحالجنان ، اعمال روز عرفه ) .
اين دعا بيانگر راز و نياز عاشقانهء سرور آزادگان و سالار شهيدان با محبوب و معبود خود خالق يكتاست و شامل مفاهيم بس بلند و عميق است .
16 - « صحيفهء فاطميه »
قال الصادق ( ع ) : « انَّ فاطمْ مَكَثَتْ بَعْد رَسُول الله خَمْسً وَ سَبعينَ يَوماً وَقَدْكانَ دَخَلَها حُزنٌ شديدٌ عَلى ابيها ، و كانَ جبرئيل يَاتيها فَيَحسِنُ عَزاها عَلى ابيها ، يَطيْبُ نفسها ، وَ يُخْبِرها عن ابيها وَ مكانِهِ و يُخْبِرُها بما يكُونَ بَعْدَها فى ذُرّيتها و كانَ عَلىُّ يَكْتُبُ ذلك فهذا مُصْحَفُ فاطمَ » .
امام صادق - عليه السلام - فرمود : فاطمه ( ع ) بعد از رحلت پيامبر اكرم ( ص ) بيش از 75 روز زنده نماند ، و غم جانسوز داغ پدر قلب او را لبريز كرده بود ، به اين جهت جبرئيل پى در پى به حضورش مىآمد ، و او را در عزاى پدر سلامت باد مىگفت ، و تسلىبخش خاطر غمين زهرا ( ع ) بود ، و گاه از مقام و منزلت پدر بزرگوارش سخن مىگفت ، و گاه از حوادثى كه بعد از رحلت او بر ذريهاش وارد مىگرديد خبر مىداد ، و اميرالمؤمنين - سلام الله عليه - نيز آنچه جبرئيل املا مىكرد همه را به رشتهء تحرير در مىآورد ، و مجموعهء اين سخنان است كه به مصحف فاطمه موسوم گرديد . ( الاصول من الكافى ، ج 1 ، ص 241 ) . در روايت ديگرى در كتاب كافى ، از اميرالمؤمنين ( ع ) نقل شده است كه : « در اين مصحف مسائل شرعى از حلال و حرام مطرح نيست ، بلكه دانشى است از آنچه واقع شده و يا به وقوع خواهد پيوست » .
17 - « باقر العلوم »
اسم مبارك آن بزرگوار محمد ، و لقب مشهور او باقر است كه حضرت رسول ( ص ) آن حضرت را طى رواياتى به اين لقب ملقب فرمود . كنيهء مشهور آن حضرت ، ابى جعفر و عمر مبارك ايشان 57 سال بود .
امام باقر دو امتياز در ميان ائمه - عليهم السلام - دارد .
اول ، جد پدرى ايشان امام حسين ( ع ) و جد مادرى آن حضرت امام حسن ( ع ) است . از اين جهت در حق ايشان گفته شده :
« عَلَوىُّ مِنْ عَلَوِيَّينَ وَ فاطِمِىُّ مِنْ فاطِميَّينَ وَ هاشِمىُّ مِنْ هاشِمِيَّيْنَ » . امتياز ديگر آنكه وى پايه گذار انقلاب فرهنگى شيعه محسوب مىشود . گرچه انتشار معارف شيعه به دست امام صادق ( ع ) صورت گرفت ولى به دست امام باقر پايهگذارى شد . در دوران امام باقر ( ع ) دولت بنىاميه رو به زوال بود ، مردم از آنها متنفر بودند . به علت وجود كسى چون عمربن عبدالعزيز ، كه علاوه بر اينكه نفع بزرگى براى شيعه داشت ضرر بزرگى نيز براى بنى اميه داشت و اختلاف شديدى كه در ممالك اسلامى پديد آمده بود و هر كسى از گوشهاى قيام مى كرد ، خلفا به سرعت تغيير مىكردند - چنان كه در مدت امامت امام باقر ( ع ) در مدت نوزده سال پنج خليفه روى كار آمدند : وليدبن عبدالملك ، سليمان بن عبدالملك ، عمربن عبدالعزيز ، يزيد بن عبدالملك ، هشام بن عبدالملك - پس موقعيت مناسبى براى آن حضرت كه از ظلم بنىاميه فارغ شده بود ، پديد آورد كه انقلاب علمى را آغاز نمايد و بزرگانى از عامه و خاصه در اطراف ايشان جمع شدند و حقايق اسلام ، لطايف اسلام و بالاخره معارف اسلام را منتشر كردند ، از اين جهت رسول اكرم ( ص ) به ايشان لقب « باقر » داده است . صاحب لسان العرب مىگويد : « لُقِّبَ بِهِ لِاضنَّهُ بَقَرَالْعِلْمَ وَ عَرَفَ اصْلَهُ وَ اسْتَنْبَطَ فَرْعَهُ وَ تَوَسَّعَ فيهِ ، وَالتَّبَقُّرُ التَّوَسُّعُ » امام باقر ملقب به اين لقب است چون شكافندهء علم است ، پايهء علوم اسلامى را شناخت و فروع آن را درك فرمود و آن را توسعه داد و ريشهء تبقر به معنى توسعه است .
عامه و خاصه نقل مىكنند كه رسول اكرم ( ص ) به جابربن عبدالله انصارى فرموده است : « يا جابرُ يوشكُ انْ تبغى حتّى تَلْقَى وَلَدَاً مِنَ الْحُسَيْنِ يُقالُ لَهُ مُحَمَّد يَبْقُرُ عِلْمَ النَّبيينَ بَقْراً ، فَاذا لَقيتَهُ فَاْقَراهُ مِنّى السَّلامُ » اى جابر ، تو زنده مىمانى ، مردى از اولاد حسين را كه نامش محمد است ملاقات مىكنى كه او علم انبيا را مىشكافد . هنگامى كه او را ديدى سلامم
صحيفه امام ( مجموعه آثار امام خمينى ) ( فارسى ) — صفحة 458
مساهمون: السيد الخميني
ص٤٥٨