تخطي إلى المحتوى الرئيسي

صحيفه امام ( مجموعه آثار امام خمينى ) ( فارسى ) — صفحة 454

مساهمون:

ص٤٥٤
جز با خداى على عظيم » . و مانند اين روايت است ، روايت ديگرى كه در آن نيز از امام صادق ( ع ) منقول است كه مىفرمود : عيسى بن مريم را دو حرف داده شد كه با آن دو حرف كار مىكرد و موسى را چهار حرف داده شده بود و ابراهيم را هشت حرف و نوح را پنج حرف و آدم را بيست و پنج حرف و خداى تعالى همهء اينها را براى محمد - صلىالله عليه و آله جمع كرد و اسم اعظم‌الله 73 حرف است كه محمد - صلىالله عليه و آله - را 72 حرف داده شد و خداوند يك حرف را از او پوشيده داشت » . ( شرح دعاى سحر ؛ ترجمهء سيد احمد فهرى ؛ انتشارات اطلاعات ؛ تهران 1370 ) 3 - « . . . از ملك تا ملكوت اعلى و از آنجا تا لاهوت » جهان آفرينش را به سه مرتبه يا به سه عالم به اين شرح تقسيم كرده‌اند : الف - جهان ماده ؛ ب - جهان مثال ( ملكوت ) ؛ ج - جهان عقل ( جبروت ) جهان ماده و طبيعت ، عالم قوه و فعل و صورت و ماده و حركت و زمان و مكان است و پايينترين عالم از عوالم وجود است . جهان مثال كه تا اندازه‌اى از قوه و حركت و زمان و مكان مجرد است ، اما از ابعاد مجرد نيست . اين عالم ، جسمانى است ولى مادى نيست . عالم عقل عالم موجودات مجرد است . اين عالم حتى از بُعد و مقدار نيز مجرد است . هريك از اين عوالم معلول عالم بالاتر و علت عالم پايينتر خويش است و مجموعهء آنها معلول عالم الوهيت است كه همانا ذات بىمثال حق است و عالم لاهوت ناميده مىشود و او احاطهء قيومى به همهء موجودات دارد . بنابراين ، علت موجده و محيط و مدبرِ طبيعت عالم مثال است كه آن هم محاط و معلول عالم عقل است و عالم عقل نيز محاط در عالم لاهوت است . 4 - « . . . اگر نگويم ممتنع است » قال رسول‌الله ( ص ) : « انَّ لِلْقُرآنِ ظَهراً وَبَطْناً وَلِبَطْنِهِ بطْناً الى سَبْعِ أَبْطُنٍ » بدرستى كه قرآنْ ظاهرى و باطنى دارد و باطنش نيز تا هفت بطن ، باطن دارد . ( تفسير الصافى ، مقدمهء 8 ) قال الباقر - عليه السلام : « ما يَسْتَطيعُ احَدٌ انْ يَدَّعِىَ انَّ عِنْدَهُ جَميع‌َالْقُرآنِ كُلِّهِ ظاهِرِهِ وَ باطِنِهِ غَيْرالْاض‌وْصِيأ » جز اوصياى پيامبر كسى را نرسد كه ادعا كند ظاهر و باطن تمام قرآن نزد اوست . ( الاصول من‌الكافى ، ج 1 ، ص 228 ) قال اميرالمؤمنين - عليه السلام : « انَّ امْرَنا اهْل‌َالبَيْتِ صَعْبٌ مُسْتَصْعَبٌ لا يَعْرِفُهُ وَلا يُقَرِّبُهُ الّاض مَلَكٌ مُقَرَّبٌ اوْ نَبِىٌ مَرْسَلٌ اوْ مُؤمِنٌ نَجيبٌ امْتَحَن‌َالله قَلْبَهُ لِلايمانِ » . بدرستى كه امر ما اهل بيت صعب و مستصعب است . جز فرشتهء مقرّب يا پيغمبر مرسل يا مؤمن نجيبى كه خدا دلش را به ايمان آزموده ، به آن معرفت نمىيابد و به فهم آن نزديك نمىشود . ( بصائرالدرجات ، ص 27 ) ( صعب به معنى دشوار و مشكل و سركش است و مستصعب مبالغهء آن است يعنى بسيار دشوار ؛ و يا آنكه صعب چيزى است كه خودش دشوار باشد ، و مستصعب آن است كه مردم او را دشوار شمرند ) . قال ابى عبدالله - عليه السلام : « انَّ امْرَنا سِرٌ فى سِر وَسِرُّ مُسْتَسرُّ وَ سِرٌ لايُفيدُ الّاض سِرّاً وَسِرُّ عَلى سِر و سرّ مُقَنَّعٌ بِسِر » . بدرستى كه امر ما اهل بيت سرّى است درون رازى ديگر ، رازى پوشيده ، رازى كه فايده ندهد مگر رازى ديگر و سرّى بر سرّى ديگر ، و رازى پوشانيده به راز ديگر است . ( بصائرالدرجات ، ص 28 )