فصل در فضيلت تلاوت قرآن است
يكى از وصاياى رسول اكرم ، صلّى اللّه عليه و آله ، وصيت به تلاوت قرآن است . و فضل تلاوت و حفظ و حمل و تمسك و تعلم و مداومت و مزاولت و تدبر در معانى و اسرار آن بيش از آن است كه به فهم قاصر ما درست آيد . و آنچه از اهل بيت عصمت ، عليهم السلام ، در خصوص آن وارد شده است در اين اوراق نگنجد ، و ما به بعض آن قناعت كنيم .
كافى بإسناده عن أبي عبد اللّه ، عليه السّلام ، قال : القرآن عهد اللّه إلى خلقه ، فقد ينبغي للمرء المسلم أن ينظر في عهده و أن يقرأ منه في كلّ يوم خمسين آية . « 1 » فرمود : « قرآن عهد خداوند است به سوى بندگان ، همانا سزاوار است كه هر مرد مسلمانى در هر روز به آن عهد نظر كند و از آن پنجاه آيه قرائت كند . » و بإسناده عن الزّهرىّ قال سمعت علىّ بن الحسين ، عليهما السّلام ، يقول :
آيات القرآن خزائن ، فكلمّا فتحت خزينة ، ينبغي لك أن تنظر فيها . » [ 1 ] « فرمود حضرت سجّاد ، عليه السلام ، كه آيات قرآن خزانههايى است ، پس هر وقت گشوده شد خزينهاى ، سزاوار است كه نظر كنى در آن . » و ظاهر اين دو حديث آن است كه تدبر در آيات آن و تفكر در معانى آن خوبست بكنند . و تدبر و تفكر در آيات محكمهء الهيّه و فهم معارف و حكم و توحيد و تفريد از آن نمودن غير از تفسير به رأى است كه منهىّ عنه است در مقابل اصحاب رأى و أهواى فاسده ، بدون تمسك به اهل بيت وحى كه مختص به مخاطبهء كلام الهى هستند ، چنانچه در محالّ خود ثابت است و تفصيل در اين مقام بيموقع . و كفايت مىكند قول خداى تعالى :
أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلى قُلوبٍ أَقْفالُها
. [ 2 ] و در اخبار امر به رجوع به آن و تدبر در معانى آن بسيار وارد است . حتى از جناب امير المؤمنين ، عليه السلام ، نقل است كه فرمود : « خيرى نيست در قرائتى كه از روى تفكر نباشد . » [ 3 ] و بإسناده عن أبي جعفر ، عليه السّلام ، قال قال رسول اللّه ، صلّى اللّه عليه و آله : من قرأ عشر آيات في ليلة ، لم يكتب من الغافلين . و من قرأ خمسين آية ، كتب
هامش
[ 1 ] اصول كافى ، ج 2 ، ص 609 ، « كتاب فضل القرآن » ، « باب في قراءته » ، حديث 2 . در اين منبع جملهء آخر حديث به صورت تنظر ما فيها ضبط شده است .
[ 2 ] « پس چرا در قرآن تدبر نمىكنند ؟ مگر اينكه بر دلهاشان قفلهاست . » ( محمد - 24 )
[ 3 ] لا خير في عبادة لا فقه فيها و لا في قرائة لا تدبّر فيها ( خيرى نيست براى عبادتى كه در آن فهم نباشد ، و براى قرائتى كه در آن تدبر نباشد . ) المحجة البيضاء ، ج 2 ، ص 237 ، « كتاب آداب تلاوة القرآن » ، باب 3 .
( 1 ) اصول كافى ، ج 2 ، ص 609 ، « كتاب فضل القرآن » ، « باب في قراءته » ، حديث 1 .