سربار معايب خود كند . اگر انسان قدرى در حالات و اخلاق و اعمال خود سير كند و به اصلاح آنها بپردازد . كارهايش اصلاح مىشود . و اگر خود را خالى از عيب بداند ، از كمال جهل و نادانى او است . و هيچ عيبى بالاتر از آن [ نيست ] كه انسان عيب خود را نفهمد و از آن غافل باشد و با آنكه مجموعهء عيوب است به عيوب ديگران بپردازد .
فصل در بيان آنكه استماع غيبت حرام است
چنانچه غيبت حرام است ، گوش كردن به آن نيز رفيق آن است در حرمت .
بلكه از بعض روايات ظاهر شود كه مستمع مثل مغتاب است در همهء عيوب حتى وجوب استحلال و كبيره بودن آن . مثل النبوى ، صلّى اللّه عليه و آله : المستمع أحد المغتابين . « 1 » و عن عليّ ، عليه السّلام : السّامع أحد المغتابين . [ 1 ] « گوش كنندهء به غيبت نيز غيبت كن است . » و مقصود از « سامع » نيز مستمع است . بلكه از روايات بسيارى ظاهر مىشود كه ردّ غيبت واجب است :
عن الصّدوق بإسناده عن الصّادق ، عليه السّلام ، فى حديث مناهى النّبى ، صلّى اللّه عليه و آله : أنّ رسول اللّه ، صلّى اللّه عليه و آله ، نهى عن الغيبة و الاستماع إليها . إلى أن قال : ألا ، و من تطوّل على أخيه في غيبة سمعها فيه في مجلس فردّها عنه ، ردّ اللّه عنه ألف باب من الشّرّ في الدّنيا و الآخرة . فإن هو [ لم يردّها و هو ] قادر على ردّها ، كان عليه كوزر من اغتابه سبعين مرّة . « 2 » « پيغمبر اكرم ، صلّى اللّه عليه و آله ، از غيبت و گوش كردن آن نهى فرمود . و بعد از آن فرمود : « آگاه باش كه كسى كه بر برادر خود منت گذارد و غيبتى را كه دربارهء او شنيد در مجلسى ردّ نمايد از او ، خداى تعالى از او ردّ فرمايد هزار باب از شرّ در دنيا و آخرت . و اگر ردّ نكند آن را با آنكه قادر بر ردّ آن باشد ، مىباشد بر او مثل گناه كسى كه غيبت كرده است او را هفتاد بار . » و عن الصّدوق بإسناده عن جعفر بن محمّد ، عليهما السلام ، عن آبائه في وصيّة النبىّ لعلىّ ، عليهما السّلام : يا علىّ ، من اغتيب عنده أخوه المسلم فاستطاع
هامش
[ 1 ] در بحار آمده است : « السّامع للغيبة أحد المغتابين » . بحار الانوار ج 72 ، ص 226 ، « كتاب العشرة » ، باب 66 ، حديث 1 .
( 1 ) المحجّة البيضاء ، ج 5 ، ص 260 ، « كتاب آفات اللسان » .
( 2 ) وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 600 ، « ابواب احكام العشرة باب 152 ، حديث 13 .