نصره فلم ينصره ، خذله اللّه في الدّنيا و الآخرة . « 1 » « فرمود رسول اكرم ، صلّى اللّه عليه و آله ، در ضمن وصيتهايش به حضرت امير المؤمنين ، عليه السلام : « اى على ، كسى كه پيش او غيبت شود برادر مسلمانش و قادر باشد بر يارى او و يارى نكند او را ، رسوا كند او را خداوند در دنيا و آخرت . » و عن عقاب الأعمال بسنده عن النّبىّ ، صلّى اللّه عليه و آله : من ردّ عن أخيه غيبة سمعها في مجلس ، ردّ اللّه عنه ألف باب من الشّرّ في الدّنيا و الآخرة فإن لم يردّ عنه و أعجبه ، كان عليه كوزر من اغتاب . « 2 » علامه علماى متأخرين ، محقق جليل و جامع فضيلت علم و عمل ، شيخ انصارى ، رضوان اللّه تعالى عليه ، مىفرمايد : « ظاهر اين است كه اين ردّ غير از نهى از غيبت است . و مراد به آن يارى كردن از غايب است به آن چيزى كه مناسب غيبت است : پس اگر عيب دنيوى باشد ، به اين طور يارى كند او را كه عيب آن است كه خداى تعالى عيب شمرده ، مثل معاصى كه بالاتر آن همين غيبت تو است از برادرت به چيزى كه خداى تعالى غيب نكرده او را . و اگر عيب دينى باشد ، توجيه كند او را به چيزى كه از معصيت خارج شود . و اگر قابل توجيه نيست ، يارى كند از او به اينكه مؤمن گاهى مبتلا مىشود به معصيت ، پس سزاوار چنين است كه استغفار شود براى او ، نه تعيير شود از او ، و شايد تعيير تو او را بزرگتر باشد پيش خداى تعالى از معصيت او . » - انتهى كلامه « 3 » و رفع مقامه .
و گاه مىشود كه مستمع علاوه بر آن كه ردّ غيبت كه واجب است نمىكند ، مغتاب را به غيبت وادار مىكند ، يا به شركت با او و همنفس شدن و عجبهاى بيموقع پى در پى گفتن ، يا اگر از اهل صلاح به شمار آيد ، به واسطهء ذكرى يا استغفارى يا چيزهاى ديگرى كه وسايل شيطانى است ، مغتاب را به غيبت وادار كند . و تواند بود كه حديث شريف كه وزر او را هفتاد مرتبه مثل وزر مغتاب قرار داده بود ، اشاره به چنين اشخاصى باشد . نعوذ باللّه منه .
تتميم كلام شهيد ثانى رحمه اللّه
شيخ بزرگوار و محقق عالى مقدار ، شهيد سعيد ، رضوان اللّه عليه ، را كلامى
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 606 ، « ابواب احكام العشرة » ، باب 156 ، حديث 1 .
( 2 ) وسائل الشيعة ، ج 8 ، ص 607 ، « ابواب احكام العشرة » ، باب 156 ، حديث 5 .
( 3 ) كتاب المكاسب ، ص 46 - 47 ، مكاسب محرمه ، شماره 14 .