2 . قاسطان ستمگر ، رئيس اين گروه معاويه بود كه تا پايان عمر امام عليه السلام فكر آن حضرت را به خود مشغول ساخت و نبرد صفين بين او و على عليه السلام رخ داد كه بيش از صد هزار مسلمان خونشان ريخته شد .
3 . مارقان يا گروه خارج از دين كه همان گروه خوارج هستند ؛ آنها تا پايان نبرد صفّين با على عليه السلام بودند ولى بعد بر امام شوريدند و در نهروان حضرت جمعيّت آنان را متفرّق ساخت و سرانجام حضرت به دست يكى از اين افراد به شهادت رسيد .
اوّلين جريان مخالف ، ناكثين بودند كه با على عليه السلام بيعت كردند و بعد به خاطر دنياطلبى و جاه و مقام ، پيمانشان را شكستند ؛ پيامبر صلى الله عليه و آله اين سه نبرد را پيشگويى كرده بود
« امَرَ رسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله عَلىَّ بنَ ابى طالبٍ بِقِتالِ الناكثينَ والقاسطينَ والمارقين
؛ پيامبر صلى الله عليه و آله به على عليه السلام دستور داد كه با سه گروه ناكثين ، قاسطين و مارقين پيكار كند » . « 1 »
طلحه و زبير از سران ناكثين بودند ، طلحه فرزند عبيداللَّه از طايفهء بزرگ قريش از قبيلهء تَيْم و از پيشگامان در اسلام بود و در جنگهاى زيادى شركت داشت . او از معدود كسانى بود كه در جنگ احد فرار نكرد و حتى دستش در اين جنگ آسيب ديد پيامبر صلى الله عليه و آله در مكّه و در هجرت ميان او و زبير عقد برادرى بست . او دستى گشاده داشت و عائلهمندان بنىتيم را تأمين مىكرد و قروض ايشان را مىپرداخت تا جايى كه پيامبر صلى الله عليه و آله او را طلحة الجود يا طلحة الفيّاض ناميد و على عليه السلام در يكى از خطبههايش او را به عنوان سخىترين مردم معرفى كرد . او به شدّت با عثمان مخالف بود و يكى از افراد مؤثّر در قتل عثمان بود . « 2 »
زبير فرزند عوّام بن خويلد برادرزادهء خديجه و پسر عمه پيامبر صلى الله عليه و آله و امام
هامش
( 1 ) . المستدرك على الصحيحين ، ج 3 ، ص 139
( 2 ) . الجمل شيخ مفيد ، ص 147