3 - جاهايى كه اگر شوهر نهى كند مصداق عدم معاشرت بالمعروف است . ما اگر اين استثنائات را كنار آن حكم كلّى ( عدم خروج از منزل بدون إذن ) بگذاريم ، ديگر جاى اعتراضى نيست كه اسلام طرفدار جامعهء مرد سالار است ؛ پس ما مىگوييم زنان از خانه بدون اذن شوهر خارج نشوند ولى موارد متعدّدى را استثنا كرده و اجازه مىدهيم .
103 - ادامهء حقّ دوّم زوج بر زوجه 18 / 2 / 84 يكى از شرايط قصر نماز اين است كه سفر معصيت نباشد و از جمله سفرهاى معصيتى ، سفر زوجه بدون اذن زوج است ولى بعضى از فقها مخالفت كردهاند .
مرحوم صاحب جواهر « 1 » مىفرمايد : سفر زوجه بدون اذن زوج ، سفر حرام است اگر مصداق نشوز باشد ، از اين عبارت معلوم مىشود كه خروج از منزل كه همه آن را حرام مىدانند و مسلّم است ، ظاهرا در جايى است كه خروج از منزل از باب نشوز باشد ، بنا بر اين وقتى سفر بدون نشوز حرام نباشد خروج از منزل به طريق اولى حرام نخواهد بود .
در حواشى عروه مرحوم آية اللّه العظمى خويى در مورد سفر زوجه بدون اذن زوج مىفرمايد :
هذا إذا انطبق عليه عنوان النشوز و إلّا فالحكم بحرمة السفر فى غاية الإشكال .
پس اصل مسأله متزلزل مىشود يعنى اين كه آيا اين حرمتى كه براى خروج بدون اذن ذكر كرديم ، حرمت مطلقه است يا حرمتى است كه مقيّد به نشوز شود يا حرمتى كه مقيّد به فساد باشد ؟ يعنى اگر خروج از منزل مستلزم فساد باشد حرام است ، پس معلوم مىشود اجماع بر حرمت مطلقه نيست ، چون همان گونه كه بيان شد عدّهاى با آن مخالفند ، بنا بر اين مسأله به اين وضوح و روشنى نيست كه فقها به سادگى از آن گذشتهاند .
روايات ديگرى در مورد حرمت خروج زن از منزل بدون اجازه :
در بحثهاى سابق در مورد حرمت خروج زن از منزل بدون اذن شوهر چهار روايت بيان شد ، روايات متعدّد ديگرى هم داريم كه به پنج روايت ديگر هم در اين مسأله اشاره مىكنيم .
* . . . عن الحسين بن زيد ، عن الصادق ، عن آبائه عليهم السّلام عن النبى صلّى اللّه عليه و آله فى حديث المناهى ( حديثى است كه در آن نهىهاى متعدّدى آمده است ) قال : و نهى أن تخرج المرأة من بيتها به غير إذن زوجها ( ممكن است بگوييم نهى در اين حديث ظهور در حرمت ندارد چون در اين حديث مكروهات هم ذكر شده ولى در ادامه دارد كه ) فإن خرجت لعنها كل ملك فى السماء و كلّ شىء تمرّ عليه من الجنّ و الإنس حتّى ترجع إلى بيتها ( اين لعن با اين شدّت تأكيد در حرمت است ) و نهى أن تتزيّن لغير زوجها فإن فعلت كان حقّا على اللّه عزّ و جل أن يحرقها بالنّار . . . « 2 » .
ذيل روايت به اين معناست كه اين زينت مقدّمهء عمل نامشروع است و اين قرينه است بر اين كه در مورد خروج هم هر خروجى مراد نيست بلكه خروجى مراد است كه در آن احتمال فساد و فتنه بوده و مقدّمهء روابط نامشروع است ، به خصوص كه لعن به اين شدّت نمىتواند هر خروجى را شامل شود ( مثلا براى خريد حوايج خانه ) .
* . . . عن جعفر بن محمّد ، عن آبائه عليهم السّلام فى وصيّة النبى صلّى اللّه عليه و آله لعلىّ عليه السّلام قال : يا على ليس على النساء جمعة و لا جماعة . . . و لا تخرج من بيت زوجها إلّا بإذنه فإن خرجت به غير إذنه لعنها اللّه عزّ و جلّ و جبرئيل و ميكائيل ( لعن شديد در روايت ممكن است قرينه بر حرمت باشد ) . . . « 3 » .
* . . . عن محمّد بن على الرضا ( امام جواد عليه السّلام ) عن آبائه عليهم السّلام عن على عليه السّلام و قال : دخلت أنا و فاطمة على رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله فوجدته يبكى بكاء شديدا فقلت له فداك أبى و أمّى يا رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله ما الذي أبكاك فقال يا على ليلة أسرى بى إلى السماء رأيت نساء من أمّتي فى عذاب شديد پيامبر ناراحت شده و از علّت مجازات آنها سؤال مىفرمايد ، و جبرئيل براى حضرت شرح مىفرمايد : . . . و أمّا المعلّقة برجليها فإنّها كانت تخرج من بيتها به غير إذن زوجها ( چنين عذاب شديدى دليل بر حرمت است ) . . . « 4 » .
* على بن جعفر فى كتابه ( معناى اين تعبير اين است كه كتاب على بن جعفر نزد صاحب وسائل بوده و از آن كتاب نقل مىكند ، پس روايت معتبر است ) عن أخيه قال : سألته عن المرأة أ لها أن تخرج به غير إذن زوجها ؟ ( اگر خروج بدون اذن به اين اندازه واضح بوده ديگر جايى براى اين سؤال نبوده است ) قال : لا ، و سألته عن المرأة أ لها أن تصوم به غير اذن زوجها ( روزهء مستحب مراد است
هامش
( 1 ) . ج 14 ، ص 259 .
( 2 ) . ح 5 ، باب 117 از ابواب مقدّمات نكاح .
( 3 ) . ح 6 ، باب 117 از ابواب مقدّمات نكاح .
( 4 ) . ح 7 ، باب 117 از ابواب مقدّمات نكاح .