الصالح والمركب الصالح
؛ از سعادت انسان همسر شايسته و مسكن و مركب شايسته است » . « 1 »
در حديث ديگرى آمده است : «
إنّ من سعادة المرء المسلم في الدنيا الجار الصالح والمنزل الواسع والمركب الهنييء
؛ از سعادت انسان مسلمان ، مسكن وسيع و همسايهء شايسته و مركب خوشايند و راحت است » . « 2 »
در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم : «
مِن سعادة المرء دابّة يركبها في حوائجه
؛ وسيله نقليهاى كه انسان در تأمين نيازهاى خويش از آن استفاده كند از موجبات سعادتمندى است » . « 3 »
امام باقر عليه السلام مىفرمايد : «
من شقاء العيش ضيق المنزل
؛ از مشكلات زندگى ، تنگى منزل است » . « 4 »
امام هفتم عليه السلام براى يكى از شيعيانش كه منزل او نيازمندىاش را كفاف نمىداد ، خانهاى ساخت و فرمود : برو در آن ساكن شو ، زيرا منزل فعلى براى تو تنگ است ، او به امام عليه السلام عرض كرد : اين منزل را پدرم ساخته و مىخواهم در آن بمانم ، هر چند ضيق باشد ، امام عليه السلام فرمود : «
إن كان أبوك أحمق ، ينبغي أن تكون مثله
؛ اگر پدرت كار احمقانهاى انجام داد ، تو بايد مثل او عمل كنى ؟ ! » . « 5 »
در خطبهء 209 نهجالبلاغه آمده است :
اميرمؤمنان در بصره جهت عيادت علاء بن زياد حارثى كه يكى از ياران آن حضرت بود به منزل وى رفت و چون خانهء او را وسيع ديد ، فرمود : با اين خانهء وسيع در دنيا چه مىكنى و حال آنكه در آخرت به خانهء گسترده ، محتاجترى ؟ سپس اضافه فرمود :
آرى اگر بخواهى به وسيلهء اين خانه به منزل وسيع آخرت برسى در اين خانه ميهمانى كن ، صلهء رحم به جاى آور ، و حقوقى را كه خداوند بر عهدهات گذاشته ، در جاى خود پرداخت كن در اين صورت به سبب اين خانه به آخرت دست يافتهاى .
علاء عرضه داشت : « اى اميرمؤمنان از برادرم ( عاصم بن زياد ) به تو شكايت دارم » فرمود : چه شكايتى ؟ عرضه داشت لباسى كهنه و پشمينه پوشيده و دل از دنيا بريده است ، حضرت فرمود : او را نزد من حاضر كنيد . وقتى آمد ، فرمود : «
يا عديّ نفسه لقد استهام بك الخبيث أما رحمت أهلك وولدك أترى اللَّه أحلّ لك الطيّبات وهو يكره أن تأخذها ، أنت أهون على اللَّه من ذلك
؛ اى دشمنك جان خويش ، شيطان پليد تو را به بيراهه كشيده ، آيا به زن و فرزند خود رحم نمىكنى ؟ ! گمان مىكنى خداوند چيزهاى پاكيزه را بر تو حلال كرده ؛ ولى از اينكه از آنها بهرهمند شوى ناراضى است ؟ تو نزد خداوند بىمقدارتر از آنى كه با تو اينگونه رفتار نمايد » .
آنگاه كه عاصم در مقام دفاع از خود گفت : اى اميرمؤمنان تو خود با لباس خشن و غذاى ناگوار زندگى مىكنى ! حضرت فرمود : واى بر تو ، من همانند تو نيستم ، زيرا خداوند بر پيشوايان عادل واجب فرموده كه خود را با مردم تهىدست برابر قرار
هامش
( 1 ) . كنز العمال ، ج 11 ، ص 98 ، ح 30777 .
( 2 ) . همان ، ح 30780 .
( 3 ) . محاسن برقى ، ج 2 ، ص 625 ؛ كافى ، ج 6 ، ص 536 ، ح 7 .
( 4 ) . كافى ، ج 6 ، ص 526 ، ح 6 ، باب سعة المنزل .
( 5 ) . همان ، ص 525 ، ح 2 .