تخطي إلى المحتوى الرئيسي

دائرة المعارف فقه مقارن ( فارسى ) — صفحة 385

مساهمون:

ص٣٨٥
رونق چرخه‌هاى اقتصادى دشمنان وايجاد بستر مناسب جهت سلطهء اقتصادى و فرهنگى آنان مىگردد ، دورى جُست . در حديث معروف تحف‌العقول ، امام صادق عليه السلام فرمود : « أو يقوي به الكفر والشرك في جميع وجوه المعاصى . . . ، أو باب يوهن به الحقّ فهو حرام محرّم بيعه و شراؤه وامساكه وملكه وهبته وعاريته و جميع التقلّب فيه ؛ ياامورى كه كفر و شرك در جميع انواع معاصى با آن تقويت مىشود يا بابى كه حق با آن سست مىگردد چنين چيزى بيع و شراء و امساك و ملك و هبه و عاريه و تمام تصرفاتش به طور قطع حرام است » . « 1 » با توجه به اينكه روى عنوان امساك و هبه و عاريه و جميع تصرفات در اين روايت تكيه شده ، دليل روشنى براى مدعاى ماست . به عنوان نمونه در عصر ما مصرف اجناسى كه سبب تقويت اسرائيل و شركت‌هاى وابسته به محافل صهيونيست‌ها مىشود ، مجاز نيست ؛ چرا كه تقويت آنان ، تضعيف جبههء اسلام و مسلمانان و ترويج ظلم و ستم در جهان است . ج . پرهيز از تجمّل‌گرايى در مصرف از مهم‌ترين مسائل اخلاقى مرتبط با مسائل اقتصادى در اسلام ، مسألهء پرهيز از تجمّل‌گرايى است كه يكى از بلاهاى دنياى امروز است و كميّت بالايى از ثروت‌ها را به خود اختصاص مىدهد و در واقع به بيهودگى مىكشاند . از جمله مظاهر پيوند اين مسألهء اخلاقى با مصارف اقتصادى ، تحريم ظروف طلا و نقره و تحريم لباس ابريشم و زينت كردن به طلا بر مردان است . مسألهء تحريم استفاده از ظروف و طلا و نقره از مسائل مسلّمى است كه همه فقهاى اسلام به آن فتوا داده‌اند از جمله ، نويسندهء كتاب جواهرالكلام حرمت پوشيدن طلا بر مردان در همه حال را مورد اتفاق فقهاى شيعه مىداند . « 2 » و بسيارى از فقها پوشش طلا را بر مردان موجب بطلان نماز دانسته‌اند . جمعى از فقها به جاى تعبير به پوشيدن ( لبس ) تعبير به تزيين به طلا كرده‌اند . « 3 » در روايت معتبرى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم : « لا يلبس الرّجل الذهب ولايصلّى فيه ؛ مردان از لباس زربفت ( و پوشش هر نوع طلا ) بپرهيزند و با آن نماز نخوانند » . « 4 » در روايت ديگرى تزيين به طلا به عنوان زينت مخصوص به زنان ذكر شده ( جعل اللَّه الذّهب في الدّنيا زينة للنّساء فحرّم على الرّجال لبسه والصلاة فيه ) . « 5 » ابن قدامه نيز پوشيدن لباس زربفت را در نماز و غير نماز حرام شمرده و در حديثى از رسول خدا نقل مىكند كه فرمود : « حرّم لباس الحرير والذهب على ذكور أُمتى وأُحلّ لإناثهم ؛ لباس ابريشم و طلا بر مردان امّتم تحريم شده و براى زنان آنها مجاز است » .
هامش
( 1 ) . تحف‌العقول ، ص 333 . ( 2 ) . جواهرالكلام ، ج 8 ، ص 109 . ( 3 ) . ر . ك : همان ، ص 110 - / 113 . ( 4 ) . وسائل الشيعه ، باب 30 از ابواب نماز مصلى ، ح 4 . ( 5 ) . همان ، باب 16 ، ح 2 .