كند خداوند عزّوجلّ را خوشحال نموده است » ؛ (
من سرّ مؤمناً فقد سرّنى و من سرّنى فقد سرّ اللَّه
) . « 1 »
15 . علاوه بر آنچه تحت عنوان « اهتمام به امور مسلمين » به نحو عام گذشت باب ديگرى مشاهده مىشود تحت عنوان « استحباب ترجيح دادن رفع حاجت نيازمندان بر ساير مستحبات حتى طواف و حج مستحبى » .
در روايت معتبرى كه اسحاق بن عمار آن را از امام صادق عليه السلام نقل مىكند پس از آنكه حضرت پاداش فوقالعادهاى را براى يك طواف خانهء خدا بيان داشت و با تعجب اسحاق مواجه شد فرمود : « آيا مىخواهى كه تو را از عملى كه از اين هم بالاتر است با خبر سازم ؟ برآوردن نياز مسلمان ده مرتبه افضل از اين است » ؛ (
قلت : جعلت فداك : هذا الفضل كلّه فى الطواف ؟ قال نعم ، واخبرك بأفضل من ذلك ؟ قضاء حاجة المسلم أفضل من طواف وطواف حتّى بلغ عشراً
) . « 2 »
در روايت ديگرى برآوردن حاجت افراد باايمان از طوافهاى فراوان « 3 » و در روايت چهارمى از تعداد زيادى حج مقبول « 4 » با فضيلتتر شمرده شده است .
از طرق اهل سنت نيز از رسول گرامى مىخوانيم : « گام نهادن در مسير برآوردن حاجت برادر دينى براى من از اعتكاف يك ماه در اين مسجد ( مسجد النبى ) محبوبتر است » ؛ (
. . . ولأن أمشى مع أخٍ فى حاجة أحبّ الىّ من أن اعتكف فى هذا المسجد - يعنى مسجدالمدينة - شهراً
» . « 5 »
قابل توجه است كه در اين روايت صرف گام نهادن در مسير قضاى حاجت برادر دينى ( گرچه ممكن است به مانع برخورد كند ) از اين همه پاداش برخوردار است ، بر همين اساس در روايات اهلبيت عليهم السلام دو باب ديگرى مشاهده مىشود كه در يكى از آن دو ، تنها سعى و تلاش براى قضاى حاجت مؤمن « 6 » ، موضوع ثوابهاى عظيم شمرده شده و در باب ديگر آمده است : « استحباب اختيار السعى فى حاجة المؤمن على العتق والحج والعمرة و . . . » « 7 » يعنى مستحب است تلاش در راه برآورده شدن نياز افراد با ايمان ، بر ساير مستحبّات ترجيح داده شود .
16 . مرحوم شيخ حرّ عاملى در وسائلالشيعه ، بيش از 50 روايت ديگر را نيز تحت عناوينى نظير « استحباب فريادرسى از مؤمن » ( استحباب تفريج كرب المؤمن ) ، استحباب نيكى و تعاون نسبت به مؤمن ( استحباب البر بالمؤمن والتعاون على البرّ ) ، « استحباب خدمت به مسلمانان و كمك به آنان از طريق مايه گذاشتن از مقام و اعتبار » ، « وجوب خيرخواهى براى مؤمن » ، « حرمت ترك كمك به مؤمن هنگام ضرورت » نقل كرده كه از آن جمله است :
هامش
( 1 ) . وسائلالشيعه ، ج 16 ، ص 349 ، باب 24 ، ح 1 ، و كافى ، ج 2 ، ص 78 .
( 2 ) . همان ، ص 363 ، باب 26 ، ح 4 .
( 3 ) . همان ، ح 6 .
( 4 ) . همان ، ح 7 .
( 5 ) . الترغيب والترهيب ، ج 3 ، ص 395 ، ح 22 .
( 6 ) . باب 27 از ابواب معروف از وسائل الشيعه ، ج 16 كه مشتمل بريازده روايت است .
( 7 ) . باب 28 از وسائلالشيعه ، ج 16 كه مشتمل بر 3 روايت است .