را به زحمت بيفكند و گاه حتى وسايل منزل خود را براى اين كار بفروشد چنين دوست خودخواهى لايق دوستى نيست .
اولياء اللَّه و پيروان آنها هميشه اين دستور را در نظر داشتند و دربرابر دوستان خود بىتكلف بودند ، بهسادگى از آنها پذيرايى مىكردند و با آنها انس مىگرفتند .
به عكس ، كسانى در گذشته و بهخصوص امروز بوده و هستند كه اگر دوستشان پذيرايى سنگين و پرخرجى از آنها نكند آن را دليل بر اهانت مىدانند و از او فاصله مىگيرند ، در پشت سر گله مىكنند و در پيش او گاه اظهار مىدارند .
در مجموع ، تكلف در پذيرايى از دوستان ، عيوب زيادى دارد كه به چهار عيب آن بهخصوص مىتوان اشاره كرد :
نخست اينكه سبب مىشود دوستان ، كمتر يكديگر را ملاقات كنند زيرا تشريفات پردردسر به آسانى قابل تكرار نيست .
دوم اينكه طرف مقابل ممكن است توانايى پذيرايى به آن شكل را نداشته باشد و سبب شرمندگى او در آينده شود .
سوم اينكه از سادهزيستى كه مورد تأكيد اسلام است دور مىشوند .
چهارم اينكه اين گونه پذيرايىها غالباً توأم با خودنمايى و رياكارى است كه با روح تعليمات اسلامى سازگار نيست .
البته تكلف گرچه غالباً در نحوهء پذيرايىهاست ولى ممكن است آداب ديگر را نيز شامل شود مانند چگونگى تعارفها و جلوس در مقابل يكديگر و ساير امورى كه در ديدار دوستان انجام مىشود .
* * * ابن ابىالحديد در اينجا به داستانى تاريخى اشاره مىكند كه از جهاتى قابل توجه است . مىگويد : از حسن بن سهل ( وزير مأمون ) نقل شده كه گفت : روزى
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 729
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٧٢٩