شرح و تفسير دوستان پرتكلّف
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به نكتهء مهمى اشاره كرده كه دوستان خوب و بد را از هم جدا مىكند . مىفرمايد : « بدترينِ برادران ( دوستان ) كسى است كه براى پذيرايى از او ( ناچار باشى ) خود را به زحمت افكنى » ؛ (
شَرُّ الْإِخْوَانِ مَنْ تُكُلِّفَ لَهُ
) . مرحوم سيد رضى بعد از ذكر اين گفتار حكيمانه مىگويد : « تكليف ( و تكلف ) هميشه با مشقت همراه است بنابراين دوست پرتوقعى كه انسان را به تكلف وا مىدارد مايهء شر است . بنابراين او بدترينِ برادران محسوب مىشود » ؛ (
قال الرضيّ : لأن التّكليفَ مُستَلزِم للمَشقّةِ ، و هو شرٌّ لازِمٌ عن الأخِ المُتَكَلَّفِ لَهُ ، فهو شَرُّ الإخوانِ
) . اصولًا زندگى پرتكلف و پردردسر ، هميشه مايهء بدبختى و اضطراب و ناراحتى است بنابراين اگر دوستانى پيدا شوند كه توقع زيادى در پذيرايى يا كمكرسانى دارند و انسان مجبور شود به خاطر آنها خود را به زحمت بيفكند ، دوستان بدى هستند .
دوست باصفا كسى است كه پذيرايى ساده را به جان و دل مىپذيرد و سعى مىكند دوست خود را در آرامش و آسايش قرار دهد اما اگر توقعات زيادى داشت كه بهسبب آن ، دوستش مجبور بود براى كمك به او يا پذيرايى از او خود