466 الْعَيْنُ وِكَاءُ السَّه .
امام عليه السلام فرمود :
چشم ، نگهدارندهء نشيمنگاه است . « 1 »
مرحوم سيد رضى در توضيح اين گفتار مىگويد : « اين كلام امام عليه السلام از تشبيهات عجيب است . امام عليه السلام نشيمنگاه را به مَشك تشبيه كرده و چشم را به بندى كه بر دهانهء مشك مىبندند كه هرگاه بند را رها كنند مَشك نمىتواند آنچه در آن است نگهدارى كند ، مشهور است كه اين سخن نخست از پيامبر صلى الله عليه و آله شنيده شده ولى جمعى آن از اميرمؤمنان عليه السلام نقل كردهاند ، اين را مبرد در كتاب المقتضب در باب اللفظ بالحروف آورده و ما در كتاب مجازات آثار النبوية دربارهء اين
هامش
( 1 ) . سند گفتار حكيمانه :
مرحوم خطيب در مصادر به آنچه مرحوم سيد رضى در ذيل اين كلام شريف آورده قناعت كرده و مىگويد : آن مرحوم در ذيل اين كلام ذكر كرده است كه مبرد آن را در كتاب مقتضب آورده و ما به همين قناعت مىكنيم . ( مصادر نهجالبلاغه ، ج 4 ، ص 316 ) .
اضافه مىكنيم اين كلام در بسيارى از كتب اهل سنت گاه از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و گاه از اميرمؤمنان عليه السلام نقل شده ازجمله : مسند احمد ، ج 4 ، ص 97 ؛ تاريخ مدينه دمشق ، ج 14 ، ص 25 ؛ تاريخ بغداد ، ج 7 ، ص 95 .