بخش دوم :
وَإِنَّما يَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْيَا بِعَيْنِ الاعْتِبَارِ ، وَيَقْتَاتُ مِنْهَا بِبَطْنِ الاضْطِرَارِ ، وَ يَسْمَعُ فِيهَا بِأُذُنِ الْمَقْتِ وَ الْإِبْغَاضِ ، إِنْ قِيلَ أَثْرَى قِيلَ أَكْدَى ! وَإِنْ فُرِحَ لَهُ بِالْبَقَاءِ حُزِنَ لَهُ بِالْفَنَاءِ ! هذَا وَ لَمْ يَأْتِهِمْ « يَوْمٌ فِيهِ يُبْلِسُونَ » .
( امام عليه السلام فرمود : ) انسان مؤمن ، تنها با چشم عبرت به دنيا مىنگرد ، از مواهب آن به مقدار ضرورت بهره مىگيرد و آهنگ دلرباى آن را با بغض و نفرت مىشنود . هرگاه گفته شود فلان كس توانگر شد ( ديرى نمىپايد كه ) گفته مىشود بدبخت و بىنوا گشت و هرگاه مردم از فكر بقاى او ( در اين جهان ) شاد شوند ( چيزى نمىگذرد كه ) خبر مرگ او آنها را محزون مىكند . اين حال دنياى آنهاست و هنوز روزى كه در آن به راستى غمگين و مأيوس شوند ( روز رستاخيز ) فرانرسيده است .
شرح و تفسير شيوهء مؤمنان راستين
امام عليه السلام در اين بخش به بيان حالات مؤمنانى مىپردازد كه به عكس دنياپرستان ، قناعتپيشه و سادهزيست هستند ، مىفرمايد : « انسان مؤمن ، تنها با چشم عبرت به دنيا مىنگرد از مواهب آن به مقدار ضرورت بهره مىگيرد و آهنگ دلرباى آن را با بغض و دشمنى مىشنود » ؛ (
وَ إِنَّما يَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَى الدُّنْيَا بِعَيْنِ الاعْتِبَارِ ، وَيَقْتَاتُ مِنْهَا بِبَطْنِ الاضْطِرَارِ ، وَ يَسْمَعُ فِيهَا بِأُذُنِ الْمَقْتِ وَالْإِبْغَاضِ
) .